Bussum

bussumgansDe Joodse gemeenschap in Bussum ging vanaf 1874 bloeien nadat de stoomtram naar Amsterdam tot stand kwam. Toen kwamen er dagjesmensen en vakantiegangers die naar ’t Gooi gingen en kwamen er pensions. Pension Gans was het enige pension waar in 1913 een strikt koosjere keuken was.
Rond 1910 woonden er 50 Joodse families in Bussum en in 1917 werd de Joodse gemeente in Bussum zelfstandig. De Joodse gemeente in Bussum is nu ruim 100 jaar oud.

Verzet
Het bijzondere verhaal over verzet in Bussum staat hier.

Een aantal van de Joodse locaties in Bussum:

Eslaan 12 – Villa Insulinde
Op dit adres woonde kort na de oorlog de Joodse familie Birnbaum. Zij openden hun huis voor Joodse weeskinderen en in het huis was zelfs een synagoge gevestigd. In 1946 werd er een 8 mm film gemaakt die te zien is in Yad Vasjem in Jeruzalem. De filmbeelden – commentaar en subtitels in het Hebreeuws – zijn hier te zien.

Kerkstraat 8 – Bussums Maatkleding Bedrijf
Op Kerkstraat 8 was voor de oorlog het bedrijf van Isaac Polak en Catharina Lisser, het Bussums Maatkleding Bedrijf gevestigd. Meer over dit gezin staat op deze pagina over de Nieuwe Kerkstraat in Amsterdam.

Kromme Englaan – Joodse gemeente Bussum
De Joodse gemeente in Bussum werd in 1917 gesticht. In eerste instantie werd in pension “Gans” diensten gehouden, in 1919 kon een eigen sjoelgebouw aan de Hoogeweg worden gewijd. In 1931 werd een sjoel aan de Kromme Englaan in gebruik genomen. Rond dat jaar werd de Joodse gemeente in Naarden opgeheven en samengevoegd met die van Bussum.

Veerstraat 17 – Joodsche belangen
Al eerder dan de Joodse gemeente in Bussum gevestigd werd, werd de Vereeniging ter behartiging der Joodsche belangen te Bussum opgericht. Dat was op 16 oktober 1911, in het koosjere pension Vellemans aan de Veerstraat te Bussum. Eerder in datzelfde jaar werden de Joodse lessen voor de Joodse kinderen in Bussum al gestart, waardoor ze niet meer naar Naarden hoefden te lopen.

bussumvellemanVeerstraat 17 – Pension-Restaurant Velleman
Op Veerstraat 17 was Pension-restaurant Velleman gevestigd. Tussen 1917 en 1924 werd dit pension overgenomen door de familie Kinsbergen. Het bleef wel een koosjer etablissement.

100 jaar Joods Bussum
In 2011 kon er gevierd worden dat de Joodse geschiedenis in Bussum 100 jaar oud was. De Joodse Gemeente in Bussum hield een expositie over het Joodse leven in deze plaats en maakte een uitstekende website over deze geschiedenis.

bron:
Polak, Fie , oorlogsverslag van een zestienjarig Joods meisje (Amsterdam 1995) 24
informatie over Eslaan 12 via www.historischekringbussum.nl (geraadpleegd 10 mei 2018)

Illustratie
advertentie Nieuw Israëlietisch Weekblad, 22 juli 1932.
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 29 september 1915, advertentie Velleman

Laatst bijgewerkt:
10 mei 2018