stoomdrukkerij lindenbaum

reguliersbreestraat10Op Reguliersdwarsstraat 10 was de Stoomdrukkerij Lindenbaum gevestigd. Dit is nog steeds te zien, want op 25 september 1912 plaatste de 11-jarige Erwin Simon Lindenbaum de eerste steen voor het bedrijf van zijn vader, en deze eerste steen is er nog.

Vader Max Lindenbaum was de oprichter van het bedrijf. Hij was gehuwd op 24 december 1900 met Bertha Gundelfinger, waarna ze als gezin op 26 januari 1901 naar Amsterdam komen. Het gezin krijgt de Nederlandse nationaliteit.
Max en Bertha kregen naast Erwin nog een dochter Hertha Jenny op 31 maart 1905. Hertha Jenny trouwde met koopman Erich Hans Carow (Frankfurt am Main, 2 mei 1893 – Auschwitz, 16 aug 1942) en ze krijgen een dochter Marga Grete Carow (Frankfurt am Main, 17 juli 1930 – Auschwitz, 25 oktober 1944) Hertha werd op 30 sep 1942 in Auschwitz vermoord.
Van Hertha staat een afbeelding op deze website, van haar broer Erwin staat een afbeelding op deze site.
Vanaf 1899 woonde het gezin van Max Lindenbaum op het Singel 459.

lindenbaumsingelHet bedrijf
Max Lindenbaum was al voordat hij zijn gezin naar Amsterdam haalde begonnen met het bedrijf, en wel in 1896. Het was een boek- en steendrukkerij en ook komt het bedrijf naar voren als een stoomdrukkerij. Naast de drukkerij verkocht Max ook schrijfmachines en kantoorbenodigdheden.
Max was, naast directeur van dit bedrijf, ook hoofdredacteur van het Drukkersweekblad in Nederland.
Het ging niet altijd goed met het bedrijf, het drukkerij-gedeelte moest door de crisis in 1929 op een laag pitje gezet worden, en in 1935 sprak de rechter het faillissement uit. Er werd echter een doorstart gemaakt, samen met S.S. Korthuis onder de naam Drukkerij M Lindenbaum & Co N.V.
Gedurende de oorlog stond het bedrijf onder de leiding van K A Weeda. De kantoren waren op de Herengracht 457 gevestigd, die is aan de achterkant van Reguliersdwarsstraat 10.

Erwin Lindenbaum
Erwin Lindenbaum werd in Amsterdam geboren op 15 september 1901 als zoon van Max Lindenbaum (Essen, 29 maart 1871 – Theresienstadt, 17 nov 1944) en Bertha Gundelfinger (Stuttgart, 30 nov 1874 – Theresienstadt, 3 nov 1944) en in Auschwitz vermoord op 31 maart 1944. Erwin was vertaler van beroep en gehuwd met Bella Schiff (Gladenbach, 20 nov 1893 – Auschwitz, 3 sep 1943). Aan het begin van de oorlog woonde het echtpaar op de Wouwermanstraat 16hs.

verder
Jules Schelvis, overlevende van Vernietigingskamp Sobibor, volgde na de Middelbare School een opleiding bij dit bedrijf, dat toen in de Jordaan gevestigd was. Vanwege zijn Joodse afkomst werd hij na de Februaristaking ontslagen.

In 1919 was er een rechtszaak van Drukkerij Lindenbaum tegen Drukkerij Cohen. Dit in verband met bedrijfsspionage door een medewerker van Cohen. De Hoge Raad heeft uiteindelijk hierover een arrest (Arrest Lindenbaum/Cohen) uitgesproken.

Drukkerij Lindenbaum is nu gevestigd op de Admiraal de Ruyterweg 545.

bron:
wikipedia, lemma Arrest Lindenbaum/Cohen
www.communityjoodsmonument.nl. lemma Max Lindenbaum, lemma Hertha Jenny Lindenbaum
www.redeenportret.nl (geraadpleegd 8 juni 2015)
www.redeenportret.nl (geraadpleegd 8 juni 2015)
Berg, Hetty e.a., Venter, Fabriquer, Fabrikant, Joodse ondernemers en ondernemingen in Nederland 1796 – 1940 (Amsterdam 1994) 139 – 143
M Lindenbaums drukkerij geliquideerd in De Telegraaf, 11 mei 1927
adverentie in De Telegraaf, 1 april 1941
www.jodeninnederland.nl, lemma Lindenbaum, Max (geraadpleegd 13 juni 2015)

Afbeelding:
Eerste steen, Reguliersdwarsstraat 10. © Joodsamsterdam, 11 juni 2015

Laatst bijgewerkt:
23 november 2016