gezocht sophie en hella brechner

AW 1943 16-07 _Brechner_
copyright Monica Kaltenschnee

In 2001 ontdekte fotohistoricus Simon B. Kool bij het samenstellen van een tentoonstelling over 125 jaar Noordzeekanaal in het Gemeentearchief Amsterdam schitterende havenfoto’s van een zekere Annemie Wolff-Koller. Bij navraag bleek er weinig over deze fotografe bekend te zijn. Na enig speurwerk kwam hij op het spoor van de erfgename van Annemie, Monica Kaltenschnee.

Zij bleek in het bezit van een tienduizenden negatieven en van oude afdrukken, documenten, boeken en camera’s. Bovendien had zij Annemie Wolff zeer goed gekend en tot haar overlijden in 1994 verzorgd. Behalve van de fotografe Annemie Wolff-Koller was er ook een nalatenschap van Helmuth Wolff, architect en fotograaf, overleden op15 mei 1940, die een grote belangstelling gehad had voor de technische kanten van de fotografie. In 2008 deed Simon een kistje open, waarin 100 fotorolletjes bleken te zitten. Er hoorde een kasboek bij met de namen en adressen van Annemie’s klanten die zich in haar studio aan huis hadden laten fotograferen.

Vanaf 2011 zijn Tamara Becker en An Huitzing, in nauwe samenwerking met Monica Kaltenschnee en Simon Kool op zoek naar de mensen die op deze foto’s staan, Het gaat om circa 400 mensen van wie er circa 200 Joods zijn. Van deze 200 hebben er zo’n 100 de oorlog overleefd. Geprobeerd wordt met hen (de jongsten zijn in 2013 70 geworden) en met nabestaanden van alle mensen op de foto’s contact te leggen om voor zover mogelijk het verhaal achter de foto te ontdekken. Dit is detectivewerk, maar dankzij internet en sites als Joods Amsterdam bijvoorbeeld, lukt dat aardig.

Vooral als hele families zijn uitgemoord, is het bijzonder moeilijk om nog iemand te vinden die mensen kan identificeren. Er zijn steeds meer mensen generaties van na de oorlog, of degenen die kind waren in de oorlog, alsnog bezig om hun geschiedenis te achterhalen. Zij koesteren enkele familiefoto’s uit een tijd dat mensen niet veel op de foto gingen en van families die alles kwijt zijn geraakt.

In het kasboek van Annemie Wolff staan bij fotorolletje 16 met foto’s die genomen zijn in februari 1943 twee namen, namelijk Kleerekooper, Beethovenstraat 49 en Brechner, D.Willinkplein 26. En er zijn foto’s van een keurig gekleed echtpaar en van een vrouw met een dochter in circa tienerleeftijd.

Brechner is op dat adres inderdaad terug te vinden in het stadsarchief. Het gaat om Herzsel Szamsza Brechner, geboren in Rusland in 1896 en zijn vrouw Sophia de Wind, die een dochter Hella van 10 jaar hebben. Het meisje oogt oud voor 10 jaar, maar 70 jaar geleden leken mensen ouder dan nu, zo is ons al veel keren gebleken. Het gezin Brechner is helaas geheel uitgemoord in de oorlog.

De vraag is dus of iemand kan bevestigen dat de vrouw op de foto Sophia Brechner-de Wind, geboren in Den Haag in 1898 in Den Haag is en het meisje Hella Brechner, geboren in Amsterdam in 1932?

foto Annemie Wolff, copyright Monica Kaltenschnee