herengracht

indexherengr2015Vooral op het laatste deel van de Herengracht, vlakbij de Jodenbuurt, woonde een aantal welgestelde Joden.

Herengracht 84 – Sittner
Op Herengracht 84 zat Japonnenfabriek Paul Sittner.

Herengracht 127 – Lambert e.s.
Op Herengracht 127 was het kantoor gevestigd van confectiefabriek Lambert, Janssen & Neumann.

Herengracht 418 – Korijn
Op Herengracht 418 was de bankiersfirma Louis Korijn & Co gevestigd. Louis Korijn (1851 – 1929) begon deze bank en hij was gehuwd met Rachel Ricardo (1864 – 1942). De bank was min of meer een familiebedrijf, ook zoon Gerard Louis werd bankier in dit bedrijf. Neef Julius had de leiding over het Etam-concern. Het bedrijf had in verschillende Nederlandse plaatsen filialen; in Middelburg, Rotterdam en Den Haag.


goudstikkerHerengracht 458 – Goudstikker

Op 458 was kunsthandel Goudstikker gevestigd. Jacques Goudstikker werd uitzonderlijk rijk en samen met zijn vrouw, Desi von Halban-Kurz bezat hij ook kasteel Nijenrode. Op Nijenrode organiseerde hij liefdadigheidsfeesten voor de Joodse vluchtelingen, die hier aan het eind van de 30-er jaren naartoe kwamen. Goudstikker weigerde handel te drijven met Hitler en verongelukte op 43-jarige leeftijd toen hij vluchtte voor de Nazi’s. De verzameling (2000 schilderijen) verdween naar Göring, een van Hitlers helpers, nadat de bejaarde moeder van Goudstikker onder druk van niet-Joods personeel de collectie moest verkopen aan de Duitse kunsthandelaar Miedl. Miedl beloofde dat hij haar zou beschermen.
In 2006 werd besloten dat de Nederlandse staat een groot deel van de kunstverzameling aan de erfgenamen van Jacques Goudstikker moet teruggeven. In belangrijke musea zullen hierdoor beroemde schilderijen verdwijnen. In maart 2007 heeft de Nederlandse Staat besloten 5 schilderijen uit de collectie terug te kopen om deze zo voor de Nederlandse musea te behouden.

Herengracht 500 – Rosenthal
Op nummer 500 woonde George Rosenthal, van de Lippmann Rosenthal & Co bank. Meer informatie via deze link.

herengracht501Herengracht 501 – Joodse HBS
Van 1928 tot 1938 was op de Herengracht 501(foto onder) de Joodse HBS gevestigd. Deze school werd beheerd door de Stichting voor Culturele en Religieuze Verheffing der Joden in Nederland. De voorzitter van deze stichting was de latere rabbijn Sarlouis.
In 1938 verhuist de HBS naar de Voormalige Stadstimmertuin 2 en wordt later Maimonides. In de jaren 70 verhuist deze school naar Buitenveldert.

Herengracht 586 – Belmonte
Op 586 woonde Isaäc Nunes Belmonte. Hij was zaakgelastigde (soort ambassadeur) voor Spanje en dat was bijzonder want de Spaanse koning in die tijd was anti-Joods. De Spaanse koning gaf hem zelfs de titel Baron en toen heette hij Manuel Baron de Belmonte. In dit huis kwamen veel belangrijke mensen uit die tijd op bezoek.

Herengracht 598 – Samuel Sarphati
Op 598 (foto boven) woonde Samuel Sarphati (1813 – 1866). Zijn vader was een Portugees Joods tabakshandelaar en Samuel zelf was zeer actieve man. Toen hij 26 was werd hij arts in de arme Jodenbuurt, hij werd ook apotheker, leraar, projectontwikkelaar en bestuurder. Hij was betrokken bij het oprichten van de Maatschappij ter bevordering van de Pharmacie, de Maatschappij ter bevordering van de Landbouw en de Landontginning, de Stadsreiniging, de Maatschappij voor Meel en Broodfabrieken, hij was bestuurder van de Nederlandse Crediet en Depositobank en de Nederlandse Bouwmaatschappij. Als projectontwikkelaar werd hij bekend door zijn werk voor het Paleis voor Volksvlijt en het Amstelhotel.
Sarphati wilde al die zaken graag doen en men denkt dat dat door zijn jeugd komt. Ze waren thuis niet arm, maar hij zag wel overal de armoede en slechte omstandigheden in de oude Jodenbuurt. Toen hij 6 was stierf zijn zusje. Hij werkte later in de arme Jodenbuurt en hij vond toen dat de overheid de armoede actief moest bestrijden. Hij was een van bekendste Amsterdammers uit de 19e eeuw en het Sarphatipark en Sarphatistraat zijn naar hem genoemd.

Herengracht 615 – Wertheim
Op 615-617 (grote foto linksonder) woonde A.C. Wertheim (1832 – 1897). Hij was een bankier en zeer actief binnen de Joodse gemeente. Naar hem is het Wertheimpark vernoemd, waar jaarlijks de Auschwitzherdenking wordt gehouden.

Bron:
diverse

Illustraties:
gebouwen © joodsamsterdam.nl

laatst bijgewerkt:
25 mei 2015