izak betel – de schoenpoetser van de dam


Sociale media zijn eigenlijk heel bijzonder. Soms zoek je weken naar de informatie voor een verhaal, maar soms duurt het niet langer dan een paar minuten.
Zo plaatste een lezer van deze site de bovenste foto uit ca. 1905 van de schoenpoetser van de Dam op facebook. De schoenpoetser zou Izak heten, volgens de kaart. Dan wat google-en naar Izak, schoenpoetser en Dam en jawel, de naam van de schoenpoetser komt naar voren, Izak Betel én er komt nog meer beeldmateriaal naar voren, een schilderij uit 1871 gemaakt door Meijer de Haan, en nog een tekening gemaakt door Johan Braakensiek.
De klap op de vuurpijl komt nog, nadat de naam wordt teruggegeven aan de lezer van deze site blijkt dat de schoenpoetser de overgrootvader is…

Isaac (Jitschak haLevi) Gerrit Betel werd op 6 september 1818 geboren in Amsterdam als zoon van Gerrit Simon Boutelje en Ester Pampel. Hij woonde onder andere op de Batavierstraat 101 in de kelderwoning. Daar is -toevallig- de onderste foto van. Rechts achter de pratende vrouwen is nummer 101, dus naast de trap is de kelderwoning.

Naast schoenpoetser was hij kruier van beroep. Hij was gehuwd met Klaartje Hijman van Kollum (1821). Ze kregen de volgende kinderen: Gerrit Isaac (Amsterdam, 27 mrt 1846 – Amsterdam, 7 dec 1919), Hijman Isaac (Amsterdam, 11 apr 1848 – Amsterdam, 12 sep 1911). Hijman werd sigarenmaker, sjouwer, werkman en schoenpoetser, gevolgd door Simon (Amsterdam, 24 jun 1850 – Amsterdam, 28 sep 1906), Abraham (Amsterdam, 1 sep 1852 – Amsterdam, 6 sep 1914), Eva (Amsterdam, 9 jan 1855 – Amsterdam, 7 feb 1915), Esther (Amsterdam, 12 aug 1857 – Amsterdam, 22 maart 1934), Levie (Amsterdam, 21 nov 1860 – Amsterdam, 20 feb 1890), Rachel (Amsterdam, 7 dec 1865 – Amsterdam, 30 april 1942).

Isaac overleed op 6 juli 1886 en werd op Zeeburg begraven op 7 juli 1886. Het schilderij van Meijer de Haan en de tekening van Johan Braakensiek kunnen direct geplaatst worden bij Isaac – de foto van het stadsarchief is van ca. 1905 en dat zou waarschijnlijk de zoon van Izak, Hijman Isaac betreffen, hij was ook schoenpoetser.

bron:
myheritage.com,
web site JHM,
archiefbank Amsterdam adressen.

Illustraties
beeldbank Amsterdam,

Laatst bijgewerkt:

8 oktober 2015