kloveniersburgwal

De Amsterdamse schutterij in de Gouden Eeuw was bewapend met een musket. Het type dat gevoerd werd, werd een klover genoemd. Een klovenier is dus een schutter. Samen met de Nieuwe Doelenstraat herinnert de Kloveniersburgwal aan de Kloveniersdoelen, het “club”gebouw waar de Amsterdamse schutterij bij elkaar kwam. Het schilderij “De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburg maakt zich gereed om uit te marcheren“, oftewel “De Nachtwacht” hing oorspronkelijk in de feestzaal van dit gebouw.

klovenietsburgwal10

Kloveniersburgwal 10
In de periode van 1932- 1935 was hier het clubhuis van Bachoerei Mewakshij Jausher gevestigd. Deze organisatie werd in 1928 opgericht en was de Joodse Vereniging voor de Nieuwmarkt en Omstreken én was opgericht om de zendingspraktijken te bestrijden.
De vereniging maakte zich in 1928 zorgen om de chirstelijke zending onder de Joodse kleuters en besloot derhalve een Joodse Fröbelschool, onder leiding van de Vereniging Kennis en Godsvrucht, op te richten.
Er werd daad bij het woord gevoegd en in 1929 werd op de Barndesteeg 4 in het Trenshuis een Fröbelschool geopend.
De vereniging had een maandblad. In 1940 maakt het NIW er nog melding van dat Opperrabijn Tal van het ressort Utrecht belangeloos zijn mederking aan dit maandblad verleend.

kloveniersbuyrgwalpolakKloveniersburgwal 19
Op dit adres was N V J Polak, engroshandel in japonstoffen gevestigd. De zaak staat ook bekend als Engroshandel in Wollen en Zijden stoffen J Polak. J Polak overleed op 55 jarige leeftijd op 29 juni 1973.

kleintrippenhuisKloveniersburgwal 26
Het pand op Kloveniersburgwal 26 staat ook bekend als het Klein Trippenhuis.
Op 3 oktober 1934 was het pand in het bezit van Judith Prins. Judith was woonachtig op de Nieuwe Achtergracht 71, maar op die dag kocht ze twee panden, het Klein Trippenhuis en Rapenburgerstraat 114.
Het pand op de Klovenierswal werd op 11 augustus 1941 ontnomen door de Niederländische Grundstücksverwaltung en door deze organisatie verkocht aan stroman Jan Wielsma. Op 12 november 1943 was het pand haar officieel ontnomen volgens het Stadsarchief Amsterdam.
Judith Prins overleefde de oorlog niet. Ze werd geboren in Amsterdam op 9 mei 1871 en vermoord in Auschwitz op 12 februari 1943.

Kloveniersburgwal 37 – Gebroeders Montagnes
Op dit adres was in 1899 de hoedenzaak van de Gebroeders Montagnes gevestigd. Op de Nieuwe Amstelstraat 11 hadden zij hun tweede vestiging.

gevelsteen Premsela/Hamburger

Kloveniersburgwal 39/Nieuwe Hoogstr 2
Op dit adres zat Premsela & Hamburger antiekhandel tussen 1921 en 1943. In 1945 ging het bedrijf weer open en bleef op deze locatie tot 1953. Toen verhuisde het naar Rokin 120.

Kloveniersburgwal 77 – Jonas Daniël Meijer
Op Kloveniersburgwal 77 woonde Jonas Daniel Meijer met zijn gezin.

Kloveniersburgwal 109 – Fuldauer
Het is weer zo’n spoor dat nog net te zien is van het Joodse verleden van de stad. Op nummer 109 zijn nog net de letters D I Fulda te zien. Wat of wie was dat?
In 1859 is er al sprake van een D J Fuldauer in de kranten. Deze Fuldauer is van de Amsterdamse Overhemdenfabriek en is gevestigd op de Groenburgwal C453. In 1930 is er weer een Fuldauer te vinden, en dit is een pelterijenfabriek, een fabriek waar men bontmantels maakt. Deze fabriek is te vinden op dit adres.
In augustus 1930 verhuisde het bedrijf naar dit adres. Het was van David Isaac Fuldauer, geboren te Amsterdam op 8 augustus 1888. Hij was gehuwd met Lea Friedberg (Lipnik Biala, 8 of 17 oktober 1898 – 1942) en zij hadden de volgende kinderen:
Sellij (Amsterdam, 26 april 1921 – Auschwitz, 30 september 1942)
Helena (Frankfurt, 7 december 1922 – Auschwitz, 30 september 1942).
De laatste advertentie op dit adres van dit bedrijf is van 1931. Ten tijde van de oorlog woonde David op de Gentschestraat 109 te Scheveningen. Hij werd vermoord in Auschwitz op 17 september 1942.

Kloveniersburgwal 117 – Granaat
granaatkloveniersburgwalHuisarts D Granaat was hier in 1941 gevestigd en bleef beschikbaar voor zijn Joodse patiënten. David Granaat werd op 14 maart 1914 geboren in Amsterdam als zoon van Louis Granaat en Sipora Vigevano. Hij trouwde op 8 februari 1940 met Aleida Anna ten Doesschot en zij gingen in april 1941 op dit adres wonen. Het echtpaar overleefde de oorlog en kreeg in 1952 hun dochter Bonnie. David werd na de oorlog bekend als kunstenaar en overleed op 21 januari 2005.

hotelnesKloveniersburgwal 137-139, hotel Nes
Tussen 1931 en 16 december 1957 was dit gebouw in gebruik als pension. Tijdens de 2e Wereldoorlog was Henrich Deckstein (Putzheim, Dld, 28 november 1871) en zijn Joodse vrouw Betje Schaap (Amsterdam, 6 juli 1879) de uitbater. Meer over dit pension op deze pagina.

bron:
familiebericht De Telegraaf 29 juni 1973
Duivis, Frans, De aankoop van mijn geboortehuis (Kloveniersburgwal 26) op communityjoodsmonument.nl (geraadpleegd 17 november 2014).
Bachoerei Mewakshij Jausher, NIW 15 feb 1935 (n.a.v. 7 jarig bestaan).
Bachoerei Mewakshij Jausher, NIW 22 maart 1940 (maandblad).
De strijd tegen zending, NIW 2 nov 1928 (over Bachoerei Mewakshij Jausher en een Joodse kleuterschool)
www.ohm.nl, lemma straatnamen verklaard (geraadpleegd 18 november 2016)
www.rembrandthuis.nl, lemma De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburg maakt zich gereed om uit te marcheren (geraadpleegd 18 november 2016)
“Advertentie Fuldauer”. “Algemeen Handelsblad“. Amsterdam, 04-04-1859. Geraadpleegd op Delpher op 16-02-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010087756:mpeg21:a0019
“Advertentie Fuldauer”. “De Telegraaf“. Amsterdam, 15-10-1930. Geraadpleegd op Delpher op 16-02-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:110570397:mpeg21:a0032
stadsarchief Amsterdam, persoonskaart David Granaat

Illustraties:
gevelsteen Premsela en Hamburger Nieuwe Hoogstraat 2, dd 22 nov 2014 © joodsamsterdam
Kloveniersburgwal 10, dd 22 nov 2014 © joodsamsterdam
Kloveniersburgwal 19, dd 22 nov 2014 © joodsamsterdam
Kloveniersburgwal 26, dd 22 nov 2014 © joodsamsterdam
Kloveniersburgwal 137, Hotel Nes, dd 26 nov 2014 © joodsamsterdam
Foto Fuldauer © joodsamsterdam.nl, 16 februari 2017
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart D J Fuldauer
www.joodsmonument.nl, lemma David Isaac Fuldauer (geraadpleegd 16 februari 2017)

Laatst aangepast:
16 februari 2016