Lepelstraat

indexlepelstraatDe Lepelstraat is nu het zielige restant van het Lepelbuurtje, dat door de bouwwerken aan de Weesperstraat ingekort is. De Lepelstraat werd bijna uitsluitend door Joodse mensen bewoond (123 Joodse huishoudens tegen 23 niet-Joodse). In de Korte Lepelstraat, aan de oostzijde van de Weeperstraat, staat de Boekmanschool, vernoemd naar Dr Emanuel Boekman. Dit stuk van de Lepelstraat vormde ooit één geheel met de Lepelstraat, zoals te zien is op de plattegrond uit 1900.

Marga Minco
Schrijfster Marga Minco was in deze straat om boodschappen te doen toen er een razzia was. Ze ontkwam aan deze razzia omdat haar persoonsbewijs aantoonde dat ze op de Muiderschans woonde (Sarphatistraat). De dag na de razzia keerde ze terug en dit beschrijft ze in Het Bittere Kruid:
De volgende morgen liep ik weer door de Lepelstraat. Zij lag bezaaid met papier. Overal stonden deuren wijd open. Uit verschillende ramen wapperden de gordijnen naar buiten. Ergens lag een bloempot omver op een randje van een kozijn. Achter een raam zag ik een tafel die gedekt stond. Een stuk brood op een bordje. Een mes dat in de boter stak. De winkel van een slager, waar ik de dag tevoren vlees had moeten halen, was leeg. Er was een plank voor de deur getimmerd, zodat niemand naar binnen kon.”

halslagerverenigingLepelstraat 3 E Mozes
E Mozes verkocht op dit adres chanoekijot (chanoeka-lampen) in 1927. Ten tijde van de sjoah woonde E Mozes niet meer op dit adres.

Lepelstraat 10-12 Snelboodschappendienst “Pelikaan
In 1940 was op dit adres de snelboodschappendienst “Pelikaan” gevestigd.

Lepelstraat 12-1 – Van Loggem
Op dit adres woonde diamantwerker Samuel van Loggem (Londen, 10 december 1893 – Midden-Europa, 31 maart 1944), zijn vrouw Elisabeth Brilleslijper (Amsterdam, 6 jan 1894 – Sobibor, 11 juni 1943) en hun zoon Emanuel van Loggem (Amsterdam, 8 maart 1916 – Amsterdam, 8 april 1998) en hun dochter Sientje (Amsterdam, 15 juni 1919 – Auschwitz, 23 november 1942). Manuel overleefde de oorlog. Hij had zich niet als Jood laten registreren en droeg geen ster. Hij was ooggetuige van het wegvoeren van zijn ouders, hij kon alleen machteloos toezien. Na de oorlog studeerde Van Loggem psychologie aan de UvA en was naast psycholoog schrijver en literatuurcriticus.

Lepelstraat 13 – M Krant – Frankfort
Costumière M Krant – Frankfort woonde hier in 1940. Theresia Frankfort werd in Amsterdam geboren op 4 augustus 1891 en was gehuwd met Maurits Krant (Amsterdam, 26 januari 1897). Ze kwamen in september 1938 op de Lepelstraat wonen. Maurits en Theresia werden op 23 juli 1943 in Sobibor vermoord.

Lepelstraat 15-1- De Paauw
Op dit adres woonde Aron de Paauw (Amsterdam, 15 jan 1895 – Auschwitz, 20 okt 1942) en zijn vrouw Elisabeth Ensel (Amsterdam, 13 feb 1904 – Auschwitz, 21 sep 1942) en hun twee zoons Samuel (Amsterdam, 18 maart 1930 – Auschwitz, 21 sep 1942) en David (Amsterdam 23 mei 1935 – Monowitz, 21 sep 1942). Aron de Paauw was voorzitter van het bestuur van de “Vereeniging Beurs voor den Diamanthandel”.

Lepelstraat 22 – school

Op dit nummer was een Openbare School voor Voortgezet Lager Onderwijs gevestigd. Vanaf september 1941 werd deze school een Joodse HBS en een deel van het Joods Lyceum, waarvan de hoofdvestiging op de Voormalige Stadstimmertuin 1 was.

Lepelstraat 25 – Casseres
Op Lepelstraat 25 was in augustus 1940 de zuurwarenhandel van A. Casseres gevestigd. Aron Casseres werd op 11 februari 1897 in Amsterdam geboren en was gehuwd met Keetje Dresden (Amsterdam, 7 oktober 1897). Ze hadden twee kinderen; David Elias (Amsterdam, 28 oktober 1924) en Elisabeth (Amsterdam, 4 juni 1927). Het gezin woonde op de Lepelstraat 10-3. Het gezin werd op 4 juni 1943 in Sobibor vermoord.

Lepelstraat 42 – A L Sajet
A L Sajet had op dit adres een confectiefabriek in het begin van de twintigste eeuw.

Lepelstraat 57 – H Kater
In 1903 was H Kater, in koloniale waren, op dit adres gevestigd. Later werd de begane grond de karrenopslagplaats van bakkerij Sternefeld (75). Het pand werd in 1963 afgebroken.

Lepelstraat 64 – M da Silva
M da Silva had op dit adres in 1922 “de ‘s-Gravelandse Bleekerij” gevestigd. Het pand werd in november 1945 gesloopt.

Lepelstraat 70 – Trompetter
Melkhandel Trompetter was hier gevestigd in 1898.

Lepelstraat 71 – J Dukker
Op dit adres zat in 1922 de machinale brei-inrichting J Dukker. Het pand werd bewoond door David Dukker (Amsterdam, 3 mei 1844), de zaak behoorde aan zijn zoon Jacob (Amsterdam, 8 september 1887 – Auschwitz, 22 oktober 1942) en schoondochter Sophia Dukker – Theeboom (18 maart 1888 – Auschwitz, 22 oktober 1942). Jacob en Sophia hadden een zoon Samuel (Amsterdam, 22 november 1917 – Auschwitz, 11 november 1942).

Lepelstraat 75 – banketbakkerij Sternefeld
Hier zat in 1936 banketbakkerij S Sternefeld ORT. De vergunning om brood te verkopen werd voor deze bakkerij op 25 jan 1943 ingetrokken, aangezien het een banketbakkerij betrof, en geen broodbakkerij. Tijdens de 2e Wereldoorlog werd de zaak gedreven door Isaac Sternefeld (Amsterdam, 20 jan 1895 – Bytom, 20 april 1943) en zijn vrouw Truitje van Amerongen (Amsterdam, 16 mei 1898 – Auschwitz, 3 dec 1942). Zij hadden twee zoons en een dochter; Simon (Amsterdam, 14 sep 1923 – Auschwitz, 12 aug 1942), Aron (Amsterdam, 7 nov 1925 – Midden-Europa, 31 maart 1944) en Rebecca Rijna (Amsterdam, 5 juli 1928 – Auschwitz, 3 dec 1942).
In 1898 was hier eveneens een banketbakkerij ORT gevestigd, van J M Hes.

Lepelstraat 76 – handelsdrukkerij S Boom & Co
Handesldrukkerij S Boom was hier gevestigd in 1892.

Lepelstraat 88 – Vleeschhouwer I de Haas
In 1901 was op dit adres vleeschhouwer I de Haas gevestigd.

Lepelstraat 92 – Stella Fontaine
Cabaretière Stella Fontaine, een alias van Saartje Canes, woonde hier gedurende een gedeelte van de oorlog.

Lepelstraat 95 – slagerij Sajet
De slagerij waarover Marga Minco spreekt was de bekende slagerij ORT van Vrouwtje Sajet (Amsterdam, 19 april 1882 – Sobibor, 4 juni 1943). Zij woonde op Lepelstraat 95-1.
Vrouwtje was de dochter van Benedictus Hirschel Sajet en Sara Polak. Haar archiefkaart meldt dat ze medewerkster was van de Joodse Raad, waarschijnlijk betrof dat de vleesvoorziening.

bron:
Minco, Marga. Het bittere kruid (Amsterdam 1957)
Stigter, Bianca, De Bezette Stad, Plattegrond van Amsterdam 1940 – 1945 (Amsterdam 2005) 34, 135
www.familysearch.org, lemma Vrouwtje Sajet (geraadpleegd 21 juni 2015)
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 12 december 1902, advertentie A L Sajet
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 22 september 1922, de ‘s-Gravelandse Bleekerij
Stadsarchief Amsterdam, archiefkaart Vrouwtje Sajet
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 4 nov 1927, advertentie E Mozes
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 10 feb 1922, advertentie Dukker
www.joodsmonument.nl, lemma gezin Isaac Sternefeld (geraadpleegd 21 juni 2015),
ibidem, lemma Samuel van Loggen (geraadpleegd 22 juni 2015)
www.wikipedia.nl, lemma Manuel van Loggen (geraadpleegd 22 juni 2015)
stadsarchief Amsterdam, gezinskaart Samuel van Loggem
stadsarchief Amsterdam, woningkaart Lepelstraat 71
“Advertentie Casseres”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014
“Advertentie Krant-Frankfort”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014
“Advertentie S Boom & Co”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 12-08-1892. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858571:mpeg21:a0008
“Advertentie Hes”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 28-01-1898. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873299:mpeg21:a0012  
“Advertentie Trompetter”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 13-05-1898. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873312:mpeg21:a0016
“Advertentie Kater”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 09-01-1903. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874185:mpeg21:a0015
“Advertentie Pelikaan”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 20-09-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014
oude website joodsmonument.nl, aantal Joodse / niet-Joodse huizen Lepelstraat

illustratie:
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 19 mei 1916, advertentie halslagersvereeniging
indexfoto lepelstraat © joodsamsterdam.nl, 26 dec 2015
H J Scheltema, Stadsplattegrond 1900 voor algemeen gebruik , Uitgever: Seyffardt, Bron: Bijlage in Amstelodamum (1975). Origineel in Universiteitsbibliotheek Amsterdam op http://www.amsterdamhistorie.nl/kaarten/
“Advertentie Casseres”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014
“Advertentie Krant-Frankfort”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014
“Advertentie Hes”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 28-01-1898. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873299:mpeg21:a0012
“Advertentie Trompetter”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 13-05-1898. Geraadpleegd op Delpher op 02-01-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873312:mpeg21:a0016
“Advertentie Pelikaan”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 15-08-1940. Geraadpleegd op Delpher op 20-09-2017, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010861284:mpeg21:a0014

Laatst bijgewerkt:
20 september 2017