Nieuwe Keizersgracht 50

fransmannkgr50

Andries Fransman werd op 18 mei 1865 in Hilversum geboren als zoon van Benjamin Fransman en Alida Elsbach. Hij trouwde met Julia Schlosser (Doetinchem, 8 december 1870 – Amsterdam, september 1937). Zij kregen de volgende kinderen:
Alida (Haarlem, 16 april 1895 – Auschwitz, 8 okt 1944),
Salomon (Doetinchem, 25 maart 1897 – Blechhammer, 31 maart 1944)
Benjamin (Amsterdam, 16 juni 1899 – Buchenwald, 19 maart 1945),
Naatje (Amsterdam, 7 dec 1904 – Amsterdam, 12 mei 1977).
Andries Fransman overleed op 6 oktober 1932.

Al voor de oorlog was dit pand een pension, in de twintiger en dertiger jaren was de uitbater A. Fransman. In 1942 was Jan Stegmeijer (Termunten, 20 mei 1881) de verantwoordelijke – waarschijnlijk opzichter of huisbaas, samen met Jaring S Siemensma, en op de woningkaarten van het pand is te zien wie er al dan niet langere tijd gewoond hebben.
Rond de oorlog veranderde het karakter van het pension en werd het vooral een pension voor vluchtelingen. Een groot deel van de pensionbewoners was Joods.  Een aantal van de namen en de periode dat zij hier woonden:

Elisina Douwes (1917) van 16 feb 1942 – 20 april 1942,
Johanna Guit (1915) van 17 maart 1942 – 8 nov 1942,
Helene Goldberger (1905) van 17 nov 1942 – 16 dec 1942,
Salomon de Swarte (Amsterdam, 26 dec 1919 – Midden-Europa, 31 maart 1944) van 18 mei 1942 – 3 juni 1942,
Rachel Sanders – Polak (Amsterdam, 2 nov 1871 – Auschwitz, 19 feb 1943) van 22 april 1942 – 5 okt 1942,
Leendert Wingelaar (1920) van 1 mei 1942 – 4 juni 1942,
Aaron Swaab (Amsterdam, 26 feb 1884 – Auschwitz, 7 sep 1942) van 20 mei 1942 – 25 juli 1942,
Frederica Elizabeth van de Waal – Snijders (Dordrecht, 13 okt 1868 – Sobibor, 9 april 1943) van 21 mei 1942 – 12 juli 1943,
Eva Velders – Blits (Amsterdam, 2 feb 1924 – Auschwitz, 14 jan 1943) van 12 juni 1942 – 21 juli 1942,
Geert Piersma (1905) van 17 juni 1942 – 19 maart 1943,
Gijsbert Westerouwen van Meeteren (16 aug 1909 – 25 dec 2001) van 12 nov 1940 – 14 mei 1941,
Therese Loock Schmitz (1886) van 21 juni 1940 – 23 jan 1942,
Reina Tak (Amsterdam, 4 juni 1906 – Birkenau, 30 sep 1942) van 15 nov 1940 – 27 jan 1941,
Kurt Heertog (1917) van 6 jan 1941 – 17 sep 1941,
Evan Hartog Aptroot (Hoogezand, 3 okt 1918 – Auschwitz, 30 sep 1942) van 3 maart 1941 – 6 aug 1941,
Bartha Muller (1921) van 19 april 1941 – 14 mei 1941,
Tecla van der Geest (1917) van 21 april 1941 – 27 sep 1941,
Berentina Castelein – Koopmans (1914) van 11 juli 1941 – 25 aug 1941,
Salomon Lam (Amsterdam, 24 sep 1886 – Auschwitz, 13 nov 1942) van 12 aug 1941 – 5 juni 1942,
Hendrik Buis (1914) van 12 aug 1941 – 3 sep 1941,
Gerard Weert (1919) van 3 okt 1941 – 1 juni 1942,
Salomon Aandagt (Amsterdam, 26 april 1886 – Auschwitz, 7 sep 1942) van 3 okt 1941 – 25 nov 1941,
Israël Aandagt (Amsterdam, 25 mei 1909 – Auschwitz, 30 sep 1942) van 22 okt 1941 – 25 nov 1941, Israël is een zoon van Salomon Aandagt.
Tecla Spoelstra (1919) van 4 dec 1941,
Salomon van Dam (Heerlen, 13 januari 1920 – Auschwitz, 30 september 1942) van 12 dec 1941 – 23 nov 19422,
Hilda van Beek – Bock (Wenen, 1 okt 1906 – Amsterdam, 1 dec 1969) van 12 dec 1941 – 14 dec 19423,
Jacob van Beek (1910) van 14 dec 1942 – 30 nov 1943,
Michiel G Bennema (1915) van 6 feb 1942 – 19 maart 1942,
Joseph Lierens (Amsterdam, 13 november 1916 – Mauthausen, 11 september 1941) van 6 april 1940 – 12 juli 1940,
Rebecca H Ricardo (1914) van 19 april 1940 – 22 mei 1940,
Hijman Natkiel (1916) van 4 april 1940 – 21 dec 1940,
Maria C van der Pas (1918) van 29 feb 1940 – 19 nov 1940,
Eva Granaat (1915) van 12 feb 1940 – 19 maart 1940,
Jantina Werkman (1910) van 20 feb 1940 – 28 jan 1942 en van 17 juni 1942 – 19 nov 1942,
Erna Klein – Zimdars (1902) van 11 jan 1940 – 8 maart 1940,
Nicolaas J P van der Pas ( 1912) van 29 jan 1940 – 19 nov 1940,
Philip Sigaar (Amsterdam, 2 aug 1911 – onbekend, 31 maart 1944) van 7 feb 1940 – 19 feb 1940,
Erich Opprower (Berlijn, 5 okt 1906 – Sobibor, 28 mei 1943) van 27 april 1941 – 27 sep 1943,
Gertrud Niederwipper – Weinberger (1914) van 16 nov 1940 – 23 jan 1942,
Willem Damen (1876) van 7 jan 1940 – 27 nov 1940,
Hijman van der Kar (1912) van 13 sep 1940 – 30 jan 1942,
Salomon Paardje (Amsterdam, 4 sep 1881 – Sobibor, 2 april 1943) van 1 aug 1940 – 16 sep 1941,
Geert Piersma (1905) van 4 juni 1940 – 22 dec 1941,
Otto G Brill (1875) van 9 juni 1940 – 1 juli 1940,
Anna Hamburg (1913) van 9 mei 1940 – 20 juni 1940,
Hain L Katz (1894) van 12 juli 1938 – 6 feb 1940,
Ludwig Spalburg (1908) van 10 aug 1938 – 13 dec 1938,
Philip Bonewit (1899) van 19 aug 1938 – 3 juni 1939,
Siegmund Mannsbach (1899) van 13 juni 1939 – 2 sep 1939,
Dora Laufer – Koppel (1891) van 20 juni 1939 – 15 nov 1939,
Samson Jas (Amsterdam, 22 juni 1915 – Sobibor, 13 maart 1943) van 23 juni 1939 – 18 sep 1939,
Emma J Berneck (1897) van 8 aug 1939 – 9 april 1940,
Selma Lewin (Eschbruch, 15 dec 1892 – Sobibor, 28 mei 1943) van 27 sep 1939 – 6 nov 1939,
Rosa Hermann-Salm (1911) van 9 okt 1939 – 23 nov 1939,
Isidor Isaac Reiss (Lemberg, 3 maart 1887 – Auschwitz, 22 okt 1942) van 16 okt 1939 – 20 feb 1940,
Christina M van Well (1916) van 25 okt 1939 – 27 maart 1940,
Joseph Pruijkemaker (Londen, 13 feb 1872 – Auschwitz, 17 sep 1942) van 4 nov 1939 – 30 jan 1940,
Hans Elli (1919) van 14 dec 1939 – 1 feb 1940,
Regina Faktor – Grünbaum (Zabno, 29 aug 1898 – Auschwitz, 6 okt 1944) van 28 dec 1939 – 1 feb 1940,
Samuel Swaab (Groningen, 4 feb 1917  – Auschwitz, 30 sep 1942) van 3 jan 1940 – 3 mei 1940,
Lambertus J Elferink (1910) van 12 april 1939 – 11 april 1940,
Johann Steiner (1891) van 14 juli 1942 – 12 sep 1942,
Nathan Meijer Spits (Enschede, 28 juni 1900 – Sobibor, 7 mei 1943) van 2 sep 1942 – ?,
Rachel Ricardo (Amsterdam, 5 juni 1874 – Theresienstadt, 11 juni 1944) van 11 sep 1942 – ?,
Louis Ensel (Amsterdam, 30 nov 1891 – Sobibor, 4 juni 1943) van 13 nov 1942 – 21 juli 19431.

J Stegmeijer werd in een politierapport van bureau Houtmarkt van 22 maart op 23 maart 1944 nog genoemd.  Hij werd als opzichter van het pand genoemd. Er is dan een brand op Keizersgracht 50-4, in een deel dat bewoond werd door Hans Stoete, kelner. De eigenaar van het pand is volgens het politierapport “onbekend”. Stegmeijer woont dan op de Jan Luijkenstraat 50-boven.
Jan Stegmeijer werd op 20 mei 1881 in Termunten geboren als zoon van Derk Stegmeijer en Martje Schrikkema. Hij trouwde in januari 1903 met Susanna Wolf (Delfzijl, 19 april 1884). Dat huwelijk duurde tot 29 november 1912. Daarna trouwde hij in Stettin met Bertha Wilhelmina Schultz (geboren te Pommeren), een huwelijk dat tot 7 juli 1938 duurde.
Stegmeijer werd op 11 april 1938 ingeschreven op de Nieuwe Keizersgracht 50 te Amsterdam. Gedurende en na de oorlog woont hij op verschillende adressen, tot op 23 maart 1951 hij op de Apollolaan 28hs wordt ingeschreven.

Op de foto: Nieuwe Keizersgracht 50 – 48, ca maart 1924.

bron:
Stadsarchief Amsterdam, woningkaart Nieuwe Keizersgracht 50, 1088_WKSAA00177000087,
ibidem, 1088_WKSAA00177000088,
ibidem, 1088_WKSAA00177000086,
ibidem, 1088_WKSAA00177000089,
www.joodsmonument.nl, verschillende lemata (geraadpleegd 15 mei 2016),
Stadsarchief Amsterdam, archiefkaart Jan Stegmeijer,
Stadsarchief Amsterdam, politierapport Jan Stegmeijer (brand),

1= de overlijdensdatum ligt voor de datum van uitschrijving. De datum van uitschrijving kon de laatste dag dat het pension betaald was zijn. De woningkaart meldt dat Louis Ensel naar Duitsland was vertrokken.
2=de overlijdensdatum ligt voor de datum van uitschrijving. De datum van uitschrijving kon de laatste dag dat het pension betaald was zijn,
3=Hilda van Beek-Bock was een schijnhuwelijk aangegaan met de heer Van Beek, waardoor ze uit Wenen kon vluchten, samen met haar zus Olga. Ze had een relatie met Salomon van Dam. Uit deze relatie werd een dochter geboren. Zowel Hilda, haar dochter én de dochter van Olga overleefden de oorlog.
stadsarchief Amsterdam, gezinskaart Andries Fransman,
www.sjoa-drenthe.nl, lemma Andries Fransman,
Data Gijsbert Westerouwen van Meeteren via deze link.

laatst bijgewerkt:
2 augustus 2017