pinchas wolf reisel

reiselwolfenkoorPinchas Wolf Reisel was voor de oorlog chazzan (voorzanger) van de Nieuwe Synagoge te Amsterdam. Hij was een bijzondere voorzanger en mensen kwamen van heinde en verre om hem te horen.

Wolf Reisel was opper-voorzanger van de Nieuwe Synagoge en gaf onderricht in de stemvorming. Verder gaf hij een opleiding voor jongelieden tot chazzan.
Het gezin Reisel woonde in 1908 op de Plantage Franschelaan (nu Henri Polaklaan), het gezin van Wolf kwam hier wonen na hun vertrek uit Berlijn. Na de Plantage Franschelaan gingen ze op 5 juli 1912 naar de Nieuwe Herengracht 199, op 1 april 1915 naar de Nieuwe Prinsengracht 14-2. Op 28 juli 1925 verhuisde het gezin naar de Ruyschstraat 44hs.

reiselwoWolf Reisel (15 nov 1881 – Sobibor, 2 juli 1943) werd geboren in Shaki (nu Sakiai) in Litouwen (bij Kaunas). Hij trouwde in 1906 met Sonie Wigdorowitz (Ostrino, nu Astrin, 15 juni 1884 – Sobibor, 2 juli 1943) uit Wit-Rusland.
Wolf en Sonie kregen volgens de gezinskaart van het Stadsarchief te Amsterdam 8 kinderen:
Barend (Amsterdam, 25 juli 1908 – Sobibor, 16 juli 1943),
Lina (Amsterdam, 2 juli 1909),
Slata (Amsterdam, 17 december 1910 – 23 december 1910),
Rachel (Amsterdam, 21 nov 1911 – Amsterdam, 7 jan 1999),
Max Jacob (Amsterdam, 25 apr 1913 – Jeruzalem, 26 jan 1989),
Jacob Hersch (Jacques) (Amsterdam, 4 sep 1915 – Amsterdam, 24 okt 1976),
Rudolf (Amsterdam, 26 maart 1920 – Netanya, 23 maart 1998) en
Mirjam (Amsterdam, 8 sep 1925 – Sobibor, 16 juli 1943).

Wolf studeerde chazanoet bij oberkantor Aron Friedmann in Berlijn, die zelf ook uit Shaki kwam.
Volgens overleveringen was Reisel een zeer goede zanger (er zijn grammofoon-opnamen gemaakt) en konden mensen die hem tijdens Jom Kipoer in 1928 wilden horen zingen niet allemaal in de Nieuwe Synagoge. Eén bezoeker gooide daarop een steen door een ruit van de sjoel zodat de mensen buiten Reisel ook konden horen zingen.

Wolf was alleen op vrijdagen en zaterdagen in Amsterdam. In de rest van de week was hij in Antwerpen, waar hij in diamant handelde. Voorzanger van de Nieuwe Synagoge bleef Wolf tot in 1936. Toen werd hij uit eigen verzoek ontheven uit deze functie, hij was inmiddels al meer dan 25 jaar voorzanger geweest. Van de kinderen van de Reisels werden er drie in de oorlog vermoord,
Mirjam (Sobibor, 16 juli 1943), Barend (Sobibor, 9 juli 1943) en Lina (Tröbitz, 29 mei 1945).
Vier kinderen overleefden de oorlog. Ten tijde van de oorlog woonde het gezin op de Ruyschstraat 44hs.

verder
Pinchas Wolf Reisel en Sonie Wigdoworitz zijn de grootouders van de schrijfster Wanda Reisel. Jacques Reisel was haar vader.

bron:
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 29 mei 1908, W Reisel
Gooi- en Eemlander, 12 okt 1936, Afscheid van de Nieuwe Synagoge.
stadsarchief Amsterdam, gezinskaart P W Reisel
http://www.jodeninnederland.nl/id/P-1842 (geraadpleegd 25 sep 2015)
www.dutchjewry.org, lemma Wolf Pinchas Zeev Reisel (geraadpleegd 25 sep 2015)
Illustratie:
De Telegraaf, 24 maart 1933, Pinchas Wolf Reisel hoopt morgen zijn zilveren jubileum te vieren
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 5 sep 1980, foto koor
met dank aan Micha Reisel (email 1 mei 2017)


Laatst bijgewerkt:

1 mei 2017