prins hendrikkade

De Prins Hendrikkade heeft sinds 1879 deze naam. De straat werd toen vernoemd naar de jongste zoon van Koning Willem II (de broer van Koning Willem III) en binnen de geschiedenis komen we voor deze straat de volgende namen tegen: Haringpakkerij, Tesselse Kade, Kampersteiger, Oude Teertuinen, Kamperhoofd, Buitenkant en IJgracht.

De Joodse geschiedenis
De Prins Hendrikkade is vanouds de plaats waar de schepen aanlegden en daarom was het een middelpunt van de handel in Amsterdam. Joodse geschiedenis aan deze kade heeft voornamelijk met de handel te maken hebben.

Prins Hendrikkade 127 – Lierens
Oudpapierhandel “De Papiermolen” werd in 1882 opgericht door Hartog Lierens (1856 – 1917). Het bedrijf was gevestigd op de Uilenburgerstraat 44 en het bedrijf draaide al snel zo goed dat er meerdere vestigingen in de stad werd geopend. zo zat het bedrijf op de hoek van de Zwanenburgerwal / Raamgracht, op de Jodenbreestraat 77 en de Prins Hendrikkade 127. Hartog handelde niet alleen in oud papier, maar ook oud metaal en vodden.
Hartog was getrouwd met Elisabeth Blitz. Zij hadden drie kinderen, Jacob (1877), Leman (ca 1881) en Branca (ca 1883).
Het succes in het bedrijf veranderde voor Hartog toen hij concurrentie kreeg van …. zijn zoon Jacob. De strijd tussen vader en zoon werd zelfs via advertenties uitgevochten en laaide hoog op. Hartog trok uiteindelijk een pistool tegen zijn zoon Jacob, wat leidde tot een groot proces.

Rijwielfabriek Velleman. foto: beeldbank Amsterdam.
Rijwielfabriek Velleman.
foto: beeldbank Amsterdam.

Prins Hendrikkade 125-128 – Velleman
Hier was tot na de oorlog de Rijwielfabriek van Max Velleman (1886 – 1962) gevestigd. Het bedrijf werd in Groningen opgericht en had de naam Velenzo, wat stond voor Velleman en Zoon. De zoon was zijn zoon Jakob. Jakob werd in 1907 geboren en overleed jong, in 1929.
Het gezin trok in 1907 naar Amsterdam en het bedrijf vestigde zich daar op de Haarlemmerstraat. Daarna ging het bedrijf naar verschillende adressen op de Geldersekade en uiteindelijk ging het bedrijf in 1932 naar het pand op de Prins Hendrikkade (foto rechtsboven). Daar bleef het tot 1985 gevestigd. De kleinzoons van Max, Harry en Max Philips, waren de laatste eigenaars.

Prins Hendrikkade 171 – Otto van Embden
Het verhaal over een stukje Joods erfgoed staat hier.

172
172

Prins Hendrikkade 172 (en 141) – André Herzberger
In 1910 begon André Hertzberger hier zijn Amsterdamse vestiging van André Hertzbergers’ Confectie en Textielbedrijf. Dat bedrijf was in 1898 in Eindhoven opgericht.
De fabriek zelf stond op de Foeliestraat 14 en 5 jaar later verhuisden de kantoren van het bedrijf naar Prins Hendrikkade 141.

De fabriek in Amsterdam begon met 75 man personeel, het aantal personeelsleden zou oplopen tot 400. Er werd heren-, jongens- en kinderconfectie gefabriceerd, voor de Nederlandse markt en voor de export.

Foeliestraat 14
Foeliestraat 14

André Hertzberger was een overtuigd zionist en reisde vrijwel jaarlijks naar Palestina.

141

Hij was voorzitter van de commissie voor de financiën der Nederlands Israëlitische Hoofdsynagoge te Amsterdam, regent van het Centraal Israëlitisch Wees- en Doorgangshuis te Leiden, bestuurder van het Tehuis voor Israëlieten in Nederland (Gouda), voorzitter van de Vereniging Hulp voor Minvermogende Wezen, voorzitter van de Vereniging Steun aan Doortrekkenden en voorzitter van de Nederlands Israëlitische Kiesvereniging, penningmeester van de permanente commissie voor algemene zaken van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap en tot 1 januari 1937 voorzitter van het Vluchtelingencomité voor Duitsche Joden. Hij deed zeer veel op sociaal en filantropisch gebied.

herzbergernrcadAndré (Andreas) Herzberger werd op 14 april 1874 in Eindhoven geboren, hij werd vermoord in Bergen Belsen op 8 mei 1944. Hij was getrouwd met Selma Roos. Zij werd op 10 september 1878 in Rotterdam geboren en vermoord in Tröbitz op 25 april 1945. Selma en André hadden zes kinderen.
Gedurende de oorlog werd de naam van het bedrijf veranderd in “N V Nederlandsche Kleding en Textielfabriek ‘De Lama'”. Dit werd na de oorlog weer ongedaan gemaakt.
Meer over de familie Hertzberger staat hier.

bron:
persoonlijkheden in het Koninkrijk der Nederlanden in woord en beeld, 1938,
stadsarchief Amsterdam
met dank aan Jenny Hertzberger,

Illustraties:
Rijwielfabriek Velleman – beeldbank stadsarchief Amsterdam
NRC, 25 maart 1913, advertentie
overige foto’s © joodsamsterdam.nl

Laatst bijgewerkt:
12 juni 2015