synagoge jodenbreestraat

1esjoeljodenbreeIn de Jodenbreestraat zijn twee bijzondere synagoges gevestigd geweest. Amsterdams oudste synagoge en een huissjoel in het Rembrandthuis.

De Herschepping
Naast de Mozes en Aronkerk stond de Talmoed Torahschool van 1618 tot 1675. Dit was de oudste sjoel van de stad. Toen de Portugese Synagoge (Snoge) geopend werd in 1675 was deze sjoel overbodig. Het gebouw bleef echter belangrijk voor de Joodse gemeenschap en bleef tot 1875 in gebruik als trouwlocatie. Daarna werd het voor de allerarmsten gebruikt als vergaderlocatie tot 1931. In 1930 kreeg de gemeente het gebouw in bezit en zij sloopte het in 1931. Daarna bleef het terrein tal van jaren braak liggen, uiteindelijk werden er huizen gebouwd.

rembrandthuis1905Rembrandthuis
Isaac Jochem Spitz bezat het rechterdeel van het Rembrandthuis en hij richtte in de 19e eeuw op de 2e verdieping een huissjoel in. Dat deed hij omdat hij de wanorde in de sjoels van de Joodse gemeenten verafschuwde. Daarbij had opperrabbijn Dünner een aantal gebruiken afgeschaft, en daar was Spitz het niet mee eens. Isaac Spitz had in het Rembrandthuis een zaak in “horlogien en fournituren”. Deze zaak liep niet goed en hij moest de zaak verkopen in 1906. Zijn broer, Jochem Izak Aron Spitz, bezat het linkerdeel van het huis en op 27 november 1906 werden beide delen voor dfl. 35.000,– verkocht aan de gemeente Amsterdam. Daarna werd het pand gerestaureerd door architect K P C De Bazel en in 1911 werd door koningin Wilhelmina het Rembrandthuis als museum geopend. Natuurlijk was de geschiedenis van de sjoel in 1906, bij de verkoop, al beëindigd.
Meer informatie over de sjoel en de familie Spitz via deze link.

bron:
Het Rembrandthuis – Rob van het Groenewoud