valkenburgerstraat 200 – 260

valkenburgerstraat200Valkenburgerstraat 200 – Groente
Onmiddellijk rechts van het wooncomplex van 202 – 210 en daarvan door een steegje gescheiden was in een pandje (dat nu verdwenen is) de broodbakkerij gevestigd van bakker I. Groente. De foto is uit 1930.

Valkenburgerstraat 200 – 206 – Vissersgang
De slop “Vissersgang” was hier rond 1885 gevestigd.

valkenburgerpoortValkenburgerstraat 202 – 210

Vlakbij het Jonas Daniël Meijerplein, aan de linkerkant van de straat in het pand van 202 – 210, ligt nevenstaand poortje (foto 2008) met een Joodse jaartelling (5638 – 1878). Dankzij een lezer van de site is bekend wat dit poortje was. In de toenmaals zeer smalle valenburg1esteenspijerValkenburgerstraat was dit een van de eerste complexen die werden gebouwd om de woonsituatie in de buurt te verbeteren. Er is ook nog een “eerste steen” aanwezig met daarop de namen van de kinderen die de eerste steen mochten leggen. Het poortje maakt er deel van uit van het complex en vormde een doorgang tussen de Jodenhouttuinen en het Markenplein. Het complex werd vanaf 2008 gerestaureerd en het deze restauratie heeft de Joodse geschiedenis weer zichtbaar gemaakt.

Het huizenblok zelf is gebouw in 5637 (1877). De eerste steen is gelegd door Mietje W. Speyer en Elisabeth J. Speyer. De gevel is in eclectische stijl bestaande uit een middenrisaliet bekroond door een trapgevel.
De Valkenburgerstraat was amper 6 meter breed voor de sanering. Het poortje was de onderdoorgang om naar het Markenplein te kunnen, gemaakt op Valkenburgerstraat 208. In de 18e eeuw woonde twee derde (20.000) van de Joodse inwoners van Amsterdam in dit deel van de stad.

Valkenburgerstraat 202 – Van Gelderen
A van Gelderen had op dit adres de winkel in koloniale waren “De Oostzee”. In april 1897 verhuisde Van Gelderen zijn bedrijf naar de Nieuwe Prinsengracht 36.

poortvalkenburger270909Restauratie vanaf mei 2008
Het complex staat nu in de steigers en het lijkt erop dat een en ander gerestaureerd wordt. In ieder geval is de lelijke betonnen rand met grafitti rond het poortje al verwijderd, de steen erboven met het jaartal is blijven zitten. De “eerste steen” is nog niet gevonden.

22 juni 2008.
De werkzaamheden vorderen. Alles staat nog in de steigers, de steen met het jaartal is gereinigd.

Monument Op 30 mei 2009 stond onderstaand artikel in het Parool (met dank aan F. Sprenger).
Monument
Op 30 mei 2009 stond onderstaand artikel in het Parool (met dank aan F. Sprenger).

voorjaar 2009.
Het heeft even geduurd maar het pand is uit de steigers en ziet er goed uit. Het poortje is nog niet geheel hersteld.

27 september 2009
Het poortje is af. Keurig gerestaureerd maar waarom zo’n lelijke stalen balk met een tekst?

Valkenburgerstraat 207-237 –  Bleekersgang
Volgens een advertentie in het NIW van 13 oktober 1905 bevond de Bleekersgang, een van de sloppen van de Valkenburgerstraat, zich tussen de nummers 205 en 239.

Valkenburgerstraat 208 – Hartog Sak
Hartog Sak verkocht vlees en adverteerde hiermee in 1893. Voor die tijd was hij gevestigd op nummer 7.

Valkenburgerstraat 210 – Cosman
In 1895 was op nummer 210 de Tapperij en Slijterij van E Cosman gevestigd.

Valkenburgerstraat 212 – 218 – Wijde Gang
De slop “Wijde Gang” was hier gevestigd rond 1885.

Valkenburgerstraat 212-214 J M Krant
Tot 1894 was J M Krant hier gevestigd en hij had een kruideniers- en grutterszaak. In oktober verhuisde hij zijn zaak naar Jodenbreestraat 70.

Valkenburgerstraat 214 – Schlösser
Toen Krant in de loop van 1894 vertrokken was vestigde J. Schlösser zich op dit adres en vestigde er koek- en banketbakkerij “De Twee Witte Leliën” er zijn zaak.

Valkenburgerstraat 214 – Hekster
In 1926 was op dit adres coiffeur A Hekster gevestigd, salon voor dames en heren en gespecialiseerd in de Polka-modellen.

Valkenburgerstraat 230 – A Soep
A Soep woonde op dit adres in 1874 en was betrokken bij een van de synagoges. Hij vroeg te koop 1 paar zilveren siertorens, versieringen die op de Torah-rol worden aangebracht.

Valkenburgerstraat 234 – A Turfreijer
A Turfreijer woonde in 1882 op dit adres en was bestuurslid van de godsdienstige zangvereniging Agoedat Misjoerriem en deze vereniging hield op 21 en 22 april 1882 in het lokaal “De Koningskroon” in de Plantage een benefiet-uitvoering. Men wilde geld inzamelen vanwege de erbarmelijke omstandigheden van 2 miljoen Joden in Rusland.

Valkenburgerstraat 241-243 – Goudeket
in 1907 werd hier de ORT luxebrood en beschuitbakkerij van de heren Goudeket en De Leeuw gevestigd. Het NIW bezocht het bedrijf, gebouwd naar ontwerp van Harry Elte, en plaatste een deels kritisch verslag. Zo meldde men dat op het gebied van de hygiëne er nog wel wat te doen was, met name in de ruimte waar het deeg gekneed werd. De bakkerij had echter de nieuwste machines en kon 800 broden per uur bakken. De bakkerij had ook een vestiging op de Lange Houtstraat 42-44 en waarschijnlijk ook op de Uilenburgerstraat 119. In 1907 werd namelijk het kantoor van de Uilenburger- naar de Valkenburgerstraat verplaatst. Het bedrijf stond onder toezicht van beide rabbinaten te Amsterdam. In 1907 won dit bedrijf bij de Internationale Tentoonstelling in Luik de gouden medaille met ereprijs, de hoogst haalbare onderscheiding voor de rollen tafelbeschuit. In 1908 ontving men van Koning Leopold van België de vergunning om het Wapen van België te dragen met het predicaat “Koninklijk”.

valkenburgerstraat253Valkenburgerstraat 255 – Ossedrijver
A Ossedrijver opende in 1897 een zaak in gebakken vis op dit adres.

Valkenburgerstraat 255 – bakkerij
In 1904 was hier de coöperatieve bakkerij van de Handwerkers Vriendenkring gevestigd. Naast deze vestiging waren ze ook gevestigd op de Brandewijnsteeg 6.

Valkenburgerstraat 257 – Van Kollem
De weduwe Van Kollem & Zoon had in 1893 een slijterij en tapperij op dit adres. Drie jaar later was deze slijterij overgenomen door B de Goede en had de zaak de naam “De Morellenboom”. De nevenstaande gevelsteen was in dit pand aangebracht.

Valkenburgerstraat 259 – Verkozen
M Verkozen en echtgenote waren kleermaker en op dit adres gevestigd in 1902.

Valkenburgerstraat
nummer 0 – 100 nummer 100 – 200 nummer 200 – 260

bron:
Stadsarchief Amsterdam,
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 13 feb 1874, A Soep, nummer 230
ibidem, 7 april 1882, Godsdienstige Zangvereniging, nummer 234
ibidem, 21 sep 1892, A Tromp, nummer 200
ibidem, 28 april 1893, Hartog Sak, nummer 208
ibidem, 8 sep 1893, Van Kollem, nummer 257
ibidem, 19 okt 1894, J M Krant, nummer 212 – 214
ibidem, 23 nov 1894, Slösser, nummer 214
ibidem, 20 sep 1895, Cosman, nummer 210
ibidem, 7 sep 1896, I Schlösser, nummer 214
ibidem, 7 sep 1896, B de Goede, nummer 257
ididem, 7 sep 1896, Van Gelderen, nummer 202
ibidem, 19 maart 1897, Ossdrijver, nummer 255
ibidem, 23 april 1897, Van Gelderen, nummer 202
ibidem, 1 okt 1902, Verkozen, nummer 259
ibidem, 11 maart 1904, bakkerij, nummer 255
ibidem, 13 okt 1905, Valkenburgerstraat 245, locatie Bleekersgang
ibidem, 22 feb 1907, Goudeket, nummer 241-243
ibidem, 1 maart 1907, Goudeket, nummer 241-243
ibidem, 16 aug 1907, Goudeket, gouden medaille, nummer 241-243
ibidem, 13 maart 1908, Goudeket koninklijk, nummer 241-243
ibidem, 8 sep 1926, Hekster, nummer 214

illustraties:
foto’s © joodsamsterdam.nl, met uitzondering van
De morellenboom,.beeldbank stadsarchief Amsterdam 010003012357
knipsel Het Parool met dank aan F Sprenger
foto bakker Groente stadsarchief Amsterdam 5293FO000132, uitsnede

Laatst bijgewerkt:
11 oktober 2015