valkenburgerstraat 210 – familie soep

valkenburgerstraat1927

De Valkenburgerstraat was ooit een smalle straat in een arm deel van Joods Amsterdam. Dat was de tijd voor de IJ-tunnel, en voor de sjoah. In deze straat waren bedrijfjes en veel Joodse gezinnen woonden hier en leefden er hun leven.
valenburg1esteenspijerIn 1877 (5637) werd het complex Valkenburgerstraat 202-210 gebouwd, de eerste steen werd gelegd door de zusjes Mietje W. Speyer en Elisabeth J. Speyer. Er kwamen vrijwel alleen Joodse gezinnen in dit pand te wonen, waardoor het nu bij het cultureel Joods erfgoed van de stad behoort. Een van de gezinnen die er in 1941 woonde was de familie Soep.

Valkenburgerstraat 210-1 is links op de 1e woonlaag.
Valkenburgerstraat 210-1 is links op de 1e woonlaag.

Abraham Soep en zijn vrouw Dientje Blog woonden op Valkenburgerstraat 210 éénhoog. Ze waren niet jong meer in het begin van de oorlog, Abraham werd in Amsterdam geboren op 3 maart 1872. Dientje werd ook in Amsterdam geboren op 22 januari 1871. Hun leven speelde zich grotendeels in de Valkenburgerstraat af, waar ze op verschillende adressen gewoond hebben. Zo woonden ze op 23 maart 1895 op nummer 117 en op 6 november 1896 op 99. Ze hebben ook op 189 gewoond, maken een uitstapje naar Jodenbreestraat 47 (1929) en komen weer terug naar hun straat en gaan op 210 wonen, in 1930 of 1940.

Abraham is los werkman van beroep. Dat betekent in die tijd dat je alles moest aanpakken wat er aan betaald werk op je pad kwam en dat je niet zeker wist hoe je volgende week er financieel voor zou staan. Het is dus aan te nemen dat het in het begin van de vorige eeuw, met een wereldwijde crisis, niet makkelijk is geweest voor het gezin Soep om de eindjes aan elkaar te knopen.

Abraham en Dientje worden via Westerbork naar Duitsland gedeporteerd. Ze komen in Auschwitz terecht, waar ze op 3 december 1942 vermoord werden. Op 12 juli 1943 wordt op hun gezinskaart vermeld dat ze naar Duitsland vertrokken zijn.

Dientje en Abraham kregen 10 kinderen:

6 dec 1894 – Jacob
Over Jacob is niet veel te vinden. Waarschijnlijk overleed hij op jonge leeftijd (na 1904?), aangezien in 1909 de zoon die dan geboren wordt Jacob genoemd werd.

8 nov 1895 – Branca
In 1916 trouwde Branca met Nathan Joel van Coevorden en het huwelijk houdt 15 jaar stand tot 1931. In die periode krijgen ze drie kinderen, waaronder Barend (Amsterdam, 16 jan 1919 – Auschwitz, 31 dec 1942) en Abram – Appie – (Amsterdam, 17 aug 1928). Branca woonde in 1941 op de Govert Flinckstraat 337-1. Branca en haar zoon Appie werden op 26 maart 1943 in Sobibor vermoord.

4 okt 1897 – Betje
Betje trouwde op 22 mei 1918 met Elias Braasem (Amsterdam, 10 nov 1893). Elias was koopman van beroep. Het gezin woonde op het Waterlooplein 25-1 en Elias en Betje kregen vier kinderen; Joseph (Amsterdam, 5 maart 1919), Dina (Amsterdam, 9 juni 1920), Dina overleefde de oorlog, Abraham (Amsterdam, 26 mei 1922 – Sobibor, 4 juni 1943) en Branca (Amsterdam, 10 maart 1925 – Auschwitz, 29 feb 1944).

29 okt 1899 – Roosje

21 nov 1901 – Meintje (werd kleermaakster)
Meintje trouwde met Joseph Papegaaij en kreeg met hem een zoon, Meijer Papegaaij (4 juni 1921 – Auschwitz, 30 sep 1942). Vader Joseph overleed in 1922. In 1931 hertrouwde Meintje met Joseph van Emrik (Amsterdam, 12 okt 1888). Joseph en Meintje werden in Auschwitz vermoord op 24 sep 1942.
In 1941 woonden Joseph, Meintje en Meijer op de Paul Krugerstraat 25-2.

21 jan 1904 – Gabriel (werd loopjongen)
Gabriel trouwde met Rachel Caransa op 15 feb 1939. Op 16 juli 1939 kregen ze een zoon, Abraham. In feb 1941 woonde het gezin op de Rapenburgerstraat 89-3. Het gezin werd vermoord op 28 mei 1943 in Sobibor.

4 jan 1906 – Sientje (werd inpakster en lompensorteerster)
Sientje trouwde met Jacob de Leon (Amsterdam, 24 juli 1902). Jacob werd tewerkgesteld in kamp Ellecom, een Joods werkkamp. Op 17 november 1942 overleed hij in kamp Ellecom. Sientje werd in Auschwitz vermoord op 12 oktober 1942.

16 aug 1907 – Rosette (werd naaister)
Rosette trouwde met Barend Roodveldt (8 mei 1904 – Auschwitz, 28 feb 1943) en in 1941 woonde het gezin op de Weesperstraat 8-3. Rosette en Barend kregen 3 kinderen, Gabriël (19 okt 1932), en de tweeling Abraham en Engelina (29 okt 1936). Rosette werd met haar kinderen op 21 mei 1943 in Sobibor vermoord.

7 nov 1909 – Jacob (werd los werkman) en kruidenier
Jacob kwam in Bergen-Belsen terecht en was in het bezit van een document, net zoals zijn vrouw, waardoor de Nazi’s hem wilden gebruiken als “Auschtauschjude”, een Joods persoon voor de uitwisseling tegen een Duitse krijgsgevangene. Hij werd bevrijd in Bergen-Belsen.
Jacob was gehuwd met Bertha Wolf (New York, 22 april 1908). Waarschijnlijk had hij het document te danken aan de Amerikaanse staatsburgerschap van zijn vrouw. Bertha en Jacob hadden een zoon Abraham (Amsterdam, 7 nov ?).

23 dec 1911 – Samuel (werd kleermaker en slachter)
Samuel trouwde met de katholieke Maria Alberdina Hendrika Berthold. Ze kregen twee dochters, Dina (23 jan 1935) en Branca (11 maart 1937). In 1937 ging het gezin op de Kuipersstraat 37 wonen, in 1941 woonde het gezin op de Nieuwe Keizersgracht 21-3.
Maria, Dina en Branca overleefden de oorlog, Samuel werd in Dachau vermoord op 17 feb 1945.

bron:
stadsarchief Amsterdam gezinskaart fam Soep
stadsarchief Amsterdam, woningkaart Valkenburgerstraat 210-1
communityjoodsmonument.nl (bez 14 dec 2014)
joodsmonument.nl (bez 14 dec 2012)
Survivor List from the files of World Jewish Congress betreffende Jacob Soep (geraadpleegd 15 dec 2014).

illustratie
Valkenburgerstraat maart 1928 ter hoogte van nummer 75, stadsarchief Amsterdam
foto pand 14 dec 2013.