Weesperzijde

De Weesperzijde is de kade langs de Amstel tussen de Mauritskade en Omval. Langs deze straat staan monumentale 19-e eeuwse panden. Tot 1896 was het deel bezuiden de Grensstraat een deel van de gemeente Nieuwe Amstel. In dat jaar werd het noordelijk deel van deze gemeente door Amsterdam geannexeerd en dus ook dit stuk. Langs de Weesperzijde staat een groot aantal gebouwen met een Joodse geschiedenis, zoals roeivereniging Poseidon en de Ysbreeker.
Tussen 1884 en 1942 was er een tramverbinding. In 1884 was dit de paardentram Professor Tulpplein – Weesperzijde – Schollenbrug. In 1904 kwam hier de elektrische tramlijn 5 voor in de plaats. Deze reed hier tot 30 juli 1942.

Weesperzijde 1 – Jac de Vries
jacdevriesweesperzijde1In 1962 woonde hier Jac de Vries, restaurateur en edelsmid.

Weesperzijde 4 – De Miranda
Huisarts D de Miranda had hier zijn praktijk in 1943. Hij was een van de huisartsen die werd aangewezen als arts voor de Joodse bevolking van Amsterdam.

Weesperzijde 6 – Dr John Gabriëls
Dr John Gabriëls was economisch-, financieel en belastingadviseur en had vanaf dit adres in 1942 spreekuren.

Weesperzijde 7 – J B Wolff
Arts J B Wolff verhuisde in februari 1943 naar dit adres. Op 17 februari van dat jaar hervatte hij zijn praktijk.

Weesperzijde 8 – Luza
Huisarts B Luza had hier zijn praktijk in 1943. Hij was een van de huisartsen die werd aangewezen als arts voor de Joodse bevolking van Amsterdam.

Weesperzijde 23 – De Ysbreeker
Op Weesperzijde 23 is de Ysbreeker gevestigd, een belangrijke plaats in socialistisch (Joods) Amsterdam. Meer over de Ysbreeker staat hier.

weesperzijde24Weesperzijde 24 – Goudeket / Erwteman
Opvallend op nummer 24 is de deels beschilderde tegels met de aankondiging dat de electro- en radiogroothandel van Max Goudeket er is gevestigd.
Daarnaast is de bouwstijl van 24 – 28 opvallend. Het is een woningbouwcomplex, gebouwd in opdracht van H W Nijman en Abraham Salm Gbzn. De bouw begon in 1886 en was een jaar later klaar. Salm was ook de architect en wist een harmonieus geheel te maken met elementen uit de gothiek, de renaissance en de barok, uitgevoerd in baksteen en natuursteen. Op 24hs woonde in de oorlog niet Max Goudeket, maar de arts Juda Erwteman die daar ook zijn praktijk had. Juda was geboren in Amsterdam op 18 oktober 1911 en vermoord in Auschwitz op 1 september 1943. Hij was in 1938 klaar met zijn opleiding.
Het bedrijf Max Goudeket vestigde zich na de oorlog in dit pand en volgens de woningkaart was hier het kantoor gevestigd van zijn electro- en radiogroothandel. Het was een heropgericht bedrijf, de Joodse firma Max Goudeket & Co, Grossiers in zwakstroom- en radio-onderdelen was tot de liquidatie door de nazi’s gevestigd op de Kromme Waal 23. Max (Meijer) Goudeket (Amsterdam, 23 januari 1903 – Sobibor, 2 juli 1943) woonde met zijn vrouw Sara Abas (Amsterdam, 14 juni 1904 – Sobibor, 2 juli 1943) en hun dochtertje Rebecca (Amsterdam, 14 janaurai 1933 – Sobibor, 2 juli 1943) op de Nieuwe Keizersgracht 18-1.
De panden 24 – 28 zijn een rijksmonument.

Weesperzijde 25 – Van Vriesland
Na 1952 woonde Victor Emanuel van Vriesland op dit adres tot zijn dood in 1974.

Weesperzijde 34 – Porgel en Porulan
Het kantoor van de verzetsgroep Porgel en Porulan verhuisde begin 1945 naar dit adres.

Weesperzijde 38 – Dr A Vedder
Huisarts A Vedder had hier zijn praktijk in 1943. Hij was een van de huisartsen die werd aangewezen als arts voor de Joodse bevolking van Amsterdam.

Weesperzijde 38 – Mauke Samson
Op dit adres woonde huisarts Abraham Maurits (Mauke) Samson (Paramaribo, 17 november 1943 – Amsterdam, 13 februari 1994).

Weesperzijde 58 – Café Zum Grünen Thal
zumgrunenthalIn 1902 was hier café Zum Grünen Thal gevestigd van C. Schultz.  Het café adverteerde in het NIW. Op deze locatie staat tegenwoordig een basisschool.
In 1904 stond er over deze gelegenheid in het NIW: “Wanneer het warm weer is, is een zitje in de frissche open lucht toch maar heerlijk en vooral wanneer men daarbij aangenaam onthaald wordt op lieve muziek. De muziek brengt nieuw leven in de brouwerij en geeft den menschen een aangename stemming Aan de Weesperzijde 58 bevindt zich het net ingerichte café Zum Grünen Thai, waar men iederen Zondagmiddag- en avond kan genieten van aardige muziek. Wie groote werken verwacht, vergist zich; slechts lichte gemakkelijk te verteren kost wordt opgedischt. Gaarne bevelen we een bezoek aan genoemd café ten zeerste aan.
In de loop van 1904 ging het café over in handen van Is. Presburg. Het café had toen ook een kinderspeeltuin.

Weesperzijde 67 – rusthuis Schonitzer
schonitzerOp dit adres had de familie Schonitzer in 1942 hun rusthuis.  Een rusthuis was vaak een van de mogelijkheden voor gezinnen om, wanneer men getroffen werd door een beroepsverbod, het hoofd financieel boven water te houden.

Weesperzijde 74 – 78 Autobedrijf De Jong
weeperzijde7478In de zeventiger en tachtiger jaren was hier Automobielbedrijf De Jong gevestigd en september 1981 wenste men de klanten een sjana tovah.

Weesperzijde 93-1 – Simon Rabbie
Simon Rabbie was makelaar en zat met zijn vrouw in de oorlog op dit adres. Zijn makelaardij, de NV Maatschappij Sophia,  had hij op de Nieuwe Keizersgracht 21. Simon en Roosje werden verraden en gearresteerd op 5 juli 1944.
Simon werd in Amsterdam geboren op 5 juni 1885 en vermoord in Auschwitz op 11 oktober 1944. Simon was gehuwd met Roosje Snoek (Amsterdam, 7 juni 1886 – Auschwitz, 11 oktober 1944).

Weesperzijde 94 – Transport Maatschappij Holland
weesperzijde94Deze transport maatschappij was hier in 1911 gevestigd. Men kon deze maatschappij ook voor verhuizingen en opslag van inboedels inschakelen.

Weesperzijde 141 – pension Verdooner
In de oorlog woonden hier doorgaans bejaarde pensiongasten. De meeste van hen waren invalide. Via Westerbork zijn zij op 16 februari 1943 naar Auschwitz gedeporteerd,

Weesperzijde 159-2 J Tof
Op dit adres woonde in 1964 mevrouw J Tof, secretaris van de NZSO.

bron:
www.wikipedia.nl, lemma Weesperzijde (geraadpleegd 20 november 2016)
“Familiebericht Samson”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 18-02-1994. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860605:mpeg21:a0109  
“Advertentie De Jong”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 25-09-1981. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859143:mpeg21:a0041
“N.Z.S.O.”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 09-10-1964. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872279:mpeg21:a0064
“Advertentie Jac de Vries”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 25-05-1962. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873176:mpeg21:a0015
www.joodsmonument.nl, lemma Simon Rabbie (geraadpleegd 20 november 2016)
“Medische hulp van 20 tot 6 uur”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 18-06-1943. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318374:mpeg21:a0044
“Medische hulp van 20 tot 6 uur Amsterdam”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 04-12-1942. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318346:mpeg21:a0076
“Advertentie Schonitzer”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 07-08-1942. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318330:mpeg21:a0048
“Advertentie Gabriels”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 21-05-1942. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318319:mpeg21:a0035
“Advertentie Wolff”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 12-02-1943. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318356:mpeg21:a0028
“Advertentie Grunen Thal”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 01-08-1902. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874162:mpeg21:a0006
“Café „Zum Grünen Thal”.”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 24-06-1904. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871708:mpeg21:a0041
“Advertentie Presburg”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 09-09-1904. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871750:mpeg21:a0039
“Advertentie transpport maatschappij holland”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 24-03-1911. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872724:mpeg21:a0015
Galesloot, Hansje, Een vervaagd Joods Verleden in Dwars door de buurt, september 2016 (firma Goudeket).
www.joodsmonument.nl, lemma Mijer Goudeket (geraadpleegd 2 januari 2017)

illustratie
“Advertentie De Jong”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 25-09-1981. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859143:mpeg21:a0041
“Advertentie Jac de Vries”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 25-05-1962. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873176:mpeg21:a0015
“Advertentie Schonitzer”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam“. Amsterdam, 07-08-1942. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318330:mpeg21:a0048
“Advertentie Grunen Thal”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 01-08-1902. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874162:mpeg21:a0006
“Advertentie transpport maatschappij holland”. “Nieuw Israelietisch weekblad“. Amsterdam, 24-03-1911. Geraadpleegd op Delpher op 20-11-2016, http://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872724:mpeg21:a0015

laatst bijgewerkt:
2 januari 2017