Haarlemmerdijk

De Haarlemmerdijk ligt in het verlengde van de Haarlemmerstraat en is een bekende winkelstraat in Amsterdam. De dijk eindigt bij het Haarlemmerplein. In 1612 werd de dijk aangelegd en was een belangrijke waterkering, deels de vervanging van de Spaarndammerdijk.

Haarlemmerdijk 4 – Louis de Groot
Kleermaker Louis de Groot (Amsterdam, 8 oktober 1919 – Sobibor, 9 april 1943) werd hier geboren. Hij was een zoon van Frederik de Groot (Leeuwarden, 13 juli 1883 – Amsterdam, 7 januari 1914) en Johanna Costima (Amsterdam, 8 juni 1885 – Auschwitz, 21 september 1942). 

Haarlemmerdijk 12 – confectie Van Emde
Op 12 augustus 1921 zocht men voor de confectiezaak van Van Emden een flinke bediende. De zaak zat er tot 1923. Salomon van Emde (Den Haag, 23 mei 1863 – Amsterdam, 5 februari 1923) was gehuwd met Lotje Juliard (Den Haag, 31 juli 1862 – Amsterdam, 30 maart 1927).

Haarlemmerdijk 23 – M. Abrams
M. Abrams zocht in 1918 een liberaal-Joodse huishoudster.

Haarlemmerdijk 27 – Abraham Cohen Belinfante
Op 25 juni 1938 vierde Abraham (Albert / Appie) (Amsterdam, 31 mei 1925 – Morristown, Morris County, New Jersey, 13 januari 2013) zijn Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig). Abraham was een zoon van Daniël Belinfante (Amsterdam, 8 januari 1900 – Vught, 22 februari 1943) en Sientje de Vries (Lexmond, 4 september 1895 – Auschwitz, 26 oktober 1942). Hij had een broer Gerrit (Amsterdam, 3 mei 1920 – Sobibor, 30 april 1943), een zus Helena (Amsterdam, 13 augustus 1921 – Amsterdam, 17 februari 2006).

Haarlemmerdijk 30 – fabrikant van confectie M. Engelstein
Deze fabrikant adverteerde in het Nieuw Israëlietisch Weekblad van 30 september 1927. Majer Engelstein (Nowa Gora, Polen, 1 mei 1891- Amsterdam, 12 oktober 1965) was gehuwd met Rochijma Gerstner (Joworzno, Polen, 28 februari 1896 – Amsterdam, 22 augustus 1961). In 1934 kregen zij een dochter Fanny.

Haarlemmerdijk 93 – Sal Polak en Rosa Cohen
Begin 1916 verloofden Sal Polak en Rosa Cohen zich. In september 1918 wenste Marcus Cohen familie, vrienden en bekenden een gelukkig nieuwjaar. Marcus Cohen (Groningen, 28 juli 1866 – Auschwitz, 17 september 1942) was de vader in het gezin en hij had rond 1918 een onderneming in ijzerwaren, gereedschappen en huishoudelijke artikelen. Deze zaak werd in 1922 beëindigd.
Marcus was gehuwd met Annaatje Bruinvelds ( Amsterdam, 20 december 1862 – Amsterdam, 1 maart 1934) en hertrouwde met Eva Hartog (Mijdrecht, 13 december 1878 – Auschwitz, 17 september 1942). Annaatje en Marcus hadden de volgende kinderen; Nochem Willem Hendrik (Amsterdam, maart 1894 – Amsterdam, 20 maart 1894), Rosalia Jettina (Amsterdam, 22 april 1895 – Auschwitz, 19 februari 1943), Henriëtte Rosalia (Amsterdam, 25 oktober 1898 – Auschwitz, 30 september 1942) en Bertha Wilhelmina (Amsterdam, 27 februari 1901). 

Haarlemmerdijk 108 – schoenfabriek Turul
Schoenfabriek Turul had rond 1908 hier een van de 113 verkoophuizen. De ondernemer van de fabriek was Alfred Fränkel. Op Nieuwendijk 117 was er een tweede filiaal in Amsterdam.

Haarlemmerdijk 140 – Shaul en Polina Mikulinski
In 1935/1936 woonden Shaul en Polina Mikulinski op dit adres.

Haarlemmerdijk 163 – muziekwinkel M. Abrams & Zonen
Deze zaak was hier rond 1926 gevestigd. Meijer Abram (Amsterdam, 19 augustus 1880 – Sobibor, 23 juli 1943) was in het begin van de bezetting winkelier in schoenen en woonde op de Nieuwe Prinsengracht 46^-2. Meijer was gehuwd met Roosje Duque (Amsterdam, 2 augustus 1891 – Sobibor, 16 juli 1943). Dochter Judith (Amsterdam, 8 mei 1929 – Sobibor, 16 juli 1943) werd hier geboren. 

Haarlemmerdijk 168 – Eva Spier en Hartog Bloemist
In augustus 1921 gingen Eva Spier (Amsterdam, 24 april 1889 – Auschwitz, 26 oktober 1942) en tabaksbewerker Hartog Bloemist (Amsterdam, 4 december 1886 – Auschwitz, 10 september 1942) in ondertrouw. Ze zouden drie kinderen krijgen; Zadok (Amsterdam, 4 april 1922 – Extern kommando Kittlitztreben, 31 mei 1944), Isaac (Amsterdam, 17 mei 1927 – Midden-Europa, 31 maart 1944) en Reina (Amsterdam, 28 maart 1932 – Auschwitz, 22 oktober 1942). In het begin van de bezetting woonee het gezin op de Rozengracht 214^a-1 in Amsterdam.

Haarlemmerdijk 182 – I. H. van Gelder
In juli 1882 zocht I. H. van Dijk een ‘Israëlitische dienstbode’. 

Haarlemmerdijk 186 – Marianne Spier en Meijer van Adelsbergen
Op 23 juli 1917 verloofden Marianne Spier (Amsterdam, 30 mei 1891 – Auschwitz, 29 oktober 1942) zich met Meijer van Adelsbergen (Harlingen, 20 mei 1891 – Amsterdam, 18 juni 1924). Zij kregen een dochter Reina (Amsterdam, 11 oktober 1920 – 2009). In het begin van de bezetting woonde Marianne en haar dochter op de Nieuwe Achtergracht 25^-2.

 

 

 

bron:
Turul, Advertentie. “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 15-04-1908, p. 10. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000574006:mpeg21:p00010.
Sal en Rosa, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 14-01-1916, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859599:mpeg21:p006.
Marianne Spier, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-07-1917, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860516:mpeg21:p002.
M. Abrams, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 06-09-1918, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859695:mpeg21:p007.
Marcus Cohen, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 158.
Marcus Cohen, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 06-09-1918, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859695:mpeg21:p009.
Louis de Groot, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 15-10-1919, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859753:mpeg21:p002.
Johanna Costima, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 164.
Bloemist – Spier, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 05-08-1921, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860167:mpeg21:p007.
Van Emden, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 12-08-1921, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874016:mpeg21:p008.
Marcus Cohen, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-05-1922, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860208:mpeg21:p008.
Meijer Abram, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-10-1926, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858149:mpeg21:p007.
Meijer Abram, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 4.
Engelstein, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1412.
Engelstein, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 30-09-1927, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010857991:mpeg21:p007.
Judith Abram, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 10-05-1929, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858054:mpeg21:p006.
Daniël Belinfante, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 48.
Helena Belinfante, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 48.
Abraham Belinfante, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 24-06-1938, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874629:mpeg21:p006.
I. H. van Dijk, Weekblad voor Israëlietische huisgezinnen. 14 juli 1882. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005398026:00001.
Fanny Engelstein, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 16-02-1934, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874835:mpeg21:p006.

illustratie:
Stadsarchief Amsterdam, beeldbank. Haarlemmerdijk gezien vanaf de Korte Prinsengracht. Uitgave J.M. Alles, Haarlemmerdijk 65. 1900. PBKD00122000001.
Marianne Spier, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-07-1917, p. 2. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860516:mpeg21:p002.
M. Abrams, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 06-09-1918, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 02-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859695:mpeg21:p007.
Van Emden, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 12-08-1921, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874016:mpeg21:p008.
Meijer Abram, Advertentie. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-10-1926, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858149:mpeg21:p007.
Abraham Belinfante, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 24-06-1938, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 03-02-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874629:mpeg21:p006.

gepubliceerd:
2 februari 2026

laatst bijgewerkt:
3 februari 2026