Jacob Soep werd op 7 november 1909 geboren als zoon van Dientje Blog (Amsterdam, 22 januari 1871 – Auschwitz, 3 december 1942) en Abraham Soep (Amsterdam, – Auschwitz, ). Het was een kinderrijk gezin, vader was arbeider en de jeugd van Jacob speelde zich rond Valkenburgerstraat 210 af. Ook toen hij op 4 juni 1936 huwde met Bertha Wolf (New York, 22 april 1908 – Amsterdam, 13 november 1969), dochter van Mozes Wolf en Henriëtta de Young, bleef hij in die straat wonen, nu op 150-3 hun adres in het begin van de bezetting. Veel kans om de bezetting te overleven was er niet; Jacob was los werkman en grondwerker, ze behoorden tot het proletariaat en daarmee tot de groep die voor een groot deel in het begin van de bezetting uit de samenleving verdween.
Jacob, Bertha en Abraham kropen door het oog van de naald. Op een bijzondere manier overleefden zij de bezetting en de deportatie.
Bertha en Jacob kregen op 7 november 1936 een zoon, Abraham. Op 23 maart 1943 werden Jacob, Bertha en Abraham in Westerbork geregistreerd. Noch Jacob, noch Bertha had een Sperre en konden dus op elk moment gedeporteerd worden. Het gezin werd in Barak 65 gehuisvest. De nationaliteit van Bertha vormde echter een uitzondering. Ze was niet alleen in New York geboren, ze was daardoor ook burger van de Verenigde Staten. Dat die nationaliteit bijzonder was blijkt ook uit de kaarten van de Joodsche Raad, ‘USA’ is bij Bertha vermeld, zowel op de kaart van Bertha zelf als van Jacob. Ondanks het feit dat er veel deportaties waren in 1943, niet alleen naar Auschwitz, maar ook naar het vernietigingskamp Sobibor, bleef het gezin meer dan een jaar in Westerbork. Volgens overleveringen was een document van Bertha de reden dat het gezin niet naar de vernietigingskampen werd gedeporteerd.
Op 11 januari 1944 werd het gezin gedeporteerd naar Bergen-Belsen en kwamen daar in het Austauschlager terecht, een speciaal deel van het kamp waar Joden werden opgesloten die mogelijk uitgeruilde konden worden voor Duitse krijgsgevangenen.
En precies dat gebeurde. Het gezin kwam op 25 januari 1945 aan in Zwitserland en ging vervolgens naar het U. N. N. R. A. kamp Jeanne d’Arc in Philipeville bij Algiers. Vanuit dit kamp werd het gezin gerepatrieerd naar Amsterdam waar ze op 4 oktober 1945 eerst werden opgevangen op de Plantage Franschelaan (Henri Polaklaan) 8-10 – het Joodse ziekenhuis – en op 26 december 1945 werden ingeschreven op de Reitzstraat 29hs. Op dat adres woonde Jacob tot november 1981.
Bertha overleed op 13 november 1969. Op 11 november 1981 hertrouwde Jacob met Marchien Marchien Brands (Emmen, 27 november 1917) en verhuisden ze naar de Pekelharingstraat 3-2. Jacob overleed op 17 mei 1992 in Amsterdam.
bron:
Jacob Soep, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1822.
Jacob Soep, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130376872 (Jacob SOEP).
Bertha Wolf, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130376846 (Bertha SOEP WOLF).
Bertha Wolf, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1957.
gepubliceerd:
17 december 2025
laatst bijgewerkt:
17 december 2025