Karel du Jardinstraat

Stadsarchief Amsterdam, beeldbank. Karel du Jardinstraat. mei 1920. 5293FO002512.

De Karel du Jardinstraat is een straat tussen de Henrick de Keijserstraat en de Lutmastraat.

Karel du Jardinstraat 5 – Irma de Miranda
Irma (Hannah Irma) de Miranda was in 1931 ondervoorzitter van de jeugdpropagandaclub van de S. A. Rudelsheimstichting.
Irma was een dochter van makelaar in diamant Mozes de Miranda (Amsterdam, 19 februari 1886 – 17 maart 1968) en Leah Lotti Nunes Nabarro (Londen, 24 december 1886 – Londen, 16 december 1962).

Karel du Jardinstraat 5-2 – Hanny Neugarten
Op 1 juni 1941 verloofde Hanny (Johanna) Neugarten (Keulen, – Auschwitz, ) zich met Siegfried Sussmann Wolf (Karlsruhe, – Auschwitz, ). Zij trouwden op 16 april 1941 in de Nieuwe Synagoge op het Jonas Daniël Meijerplein. Hanny was een dochter van Willy (Willi) Neugarten (Herdecke (D), 7 september 1889 – Amsterdam, 13 november 1961) en Elisabeth Lichtenstein (Keulen, 17 januari 1892 – Amsterdam, ). Johanna had een broer Heinz (Duisburg-Hamborn, – Amsterdam, ). 

Karel du Jardinstraat 12-1 – Henri Polak
Op 12 juli 1941 vierde Henri Polak (Paramaribo, – Auschwitz, ) zijn Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig). Henri was een zoon van Maurice Semuel Polak (Paramaribo, 27 maart 1887 – Auschwitz, 3 september 1943) en Henriëtte Elte (Alkmaar, – Auschwitz, ). Naast Henri hadden Maurice en Henriëtte de volgende kinderen: Semuel Jacques (Marowijne, – Sobibor, ), Thelma Esther (Saba, – Sobibor, ), Esther Henriëtte (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Elie Meijer (Amsterdam, – Auschwitz, ).

Karel du Jardinstraat 19-1 – Sally van Gelder
Sally (Salomon) van Gelder (Amsterdam, – Sobibor, ) woonde hier rond 1928. Hij was een zoon van Levie van Gelder (Groningen, 11 december 1890 – Sobibor, 21 mei 1943) en Betje Peper (Groningen, – Sobibor, ). 
In de Joodsche jeugdkrant; “Betsalel” van 20 december 1928 schreef Sally een gedicht:

Snugger
In een winkel van manufacturen.
Staat een dame reeds meer dan een uur.
Ze wenscht zijde te zien voor een mantel.
Maar tot nu toe is alles te duur.

De verkoopster weet niets meer te zeggen,
Maar gelukkig, de chef komt erbij;
Die zegt: „Ziet u, mevrouw, toch eens even.
Wat een prachtigen glans heeft die zij!”

„Ja. de prijs is iets hoogei dan vroeger.
Maar volstrekt niet té hoog. dat is vast!
U heeft toch van die ziekte gelezen,
Die de zijwormen heeft aangetast?”

„’t ene dier erft het over van ’t ander.
En millioenen bezwijken er aan,
Dus dan is het toch niet te verwond’ren.
Dat de prijzen de hoogte in gaan!”

Dit verhaal doel de dame besluiten
En zij klaagt over duurte niet meer.
En bewonderend denkt de verkoopster:
„Nu. dat kunstje, dat ken ik al weer.”

En als nu even later een dame,
Weer iets zegt van den prijs van een lint.
Zegt de juffrouw: „Neen, waarlijk, mevrouwtje,
Ik begrijp niet, waarom U dat vindt.

..Ja, de prijzen zijn hooger dan vroeger,
Maar ze worden hooger, dat ’s vast.
Want U kent toch die vrees’lijke ziekte,
Die de lintwormen heeft aangetast!”

SALLY VAN GELDER.
Karel du Jardinstraat 19 belétage, Amsterdam.

Karel du Jardinstraat 24 – Abraham Samson de Haan
Abraham Samson de Haan (Amsterdam, – Sobibor, ) werd hier geboren. Hij was een zoon van Penina Onderwijzer (Amsterdam, – Sobibor, ) en onderwijzer Nathan Cohen (Den Haag, – Sobibor, ). Zij hadden verder de volgende kinderen: Betty (Amsterdam, – Auschwitz, ), Benjamin (Amsterdam, – Sobibor, ) en Eva (Amsterdam, – Sobibor, ).
In het begin van de bezetting woonde het gezin op de Blasiusstraat 6boven in Amsterdam.

Karel du Jardinstraat 33-35 – Berlijnse Blousonfabriek N. V. Frischman & Co
Deze fabriek was hier vanaf 1920  gevestigd, en daarvoor vanaf 1912 op de Huddekade 6.

Karel du Jardinstraat 50 – gezin Hamme – Koekoek
Op 3 september 1922 kreeg het echtpaar Hamme – Koekoek een zoon. Manuel David Hamme (Den Haag, – Amsterdam, ) was gehuwd met Roosje Koekoek (Den Haag, – Amsterdam, ). De zoon die ze kregen was John (Amsterdam, – Mauthausen, ) en later kregen ze een zoon Nico (Amsterdam, – Amsterdam, ) en een zus, Johanna (Amsterdam, 11 juli 1933) In het begin van de bezetting woonde het gezin op de Stadionweg 130-2.

Karel de Jardinstraat 54 – school
Het scholencomplex werd door de gemeente ingericht als hulpziekenhuis tijdens de bezetting.

 

 

bron:
Sally van Gelder, De Joodsche jeugdkrant. 20 december 1928. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=OBA01:022967038:00001.
Levie van Gelder, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 259.
Mozes de Miranda, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 562.
Irma de Miranda, De Joodsche jeugdkrant. 28 mei 1931. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=OBA01:022970009:00001. 
Willi Neugarten, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1133.
Hanny Neugarten, Het Joodsche weekblad. 30 mei 1941. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA16:020994008:00001.
Henri Polak, Het Joodsche weekblad. 4 juli 1941. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA16:020994013:00001.
Maurice Semuel Polak, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 642.
Wolf – Neugarten, Het Joodsche weekblad. 10 april 1942. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA16:020995001:00001.
Hamme – Koekoek, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 08-09-1922, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874068:mpeg21:p006.
De HAAN – Onderwijzer, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 08-06-1923, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872439:mpeg21:p006.
Esther Henriette Polak, Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 24-05-1940, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858233:mpeg21:p004.
Bianca Stigter, De bezette stad, Plattegrond van Amsterdam 1940 – 1945 (Amsterdam 2005) 196

illustratie:
Stadsarchief Amsterdam, beeldbank. Karel du Jardinstraat. mei 1920. 5293FO002512.
Henri Polak, Het Joodsche weekblad. 4 juli 1941. Geraadpleegd op Delpher op 17-08-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA16:020994013:00001.

gepubliceerd:
17 augustus 2025

laatst bijgewerkt:
17 augustus 2025