De Niersstraat is een straat tussen het Europaplein en de Maasstraat. Op nummer 41-43 is de Montessorischool Anne Frank gevestigd.
De Niers is een rivier die in Erkelenz in Duitsland ontspringt en in de Nederlandse gemeente Gennep in de Maas uitmondt.
Niersstraat 1-2 – K. D. Hartog en Gien Maykels
Accountant Karel David Hartog (Amsterdam, 29 april 1909) en Regina Maijkels (Amsterdam, ) trouwden in augustus 1939 en gingen na hun huwelijk op dit adres wonen. In 1946 maakte het echtpaar alijah en ging in Jeruzalem wonen.
Niersstraat 1-3 – Leah Mirjam Granaat
Leah Mirjam Granaat werd hier op 17 april 1942 geboren. Zij was een dochter van Leida (Aleida) Groen (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Jacob Granaat (Amsterdam, – Auschwitz, ). Leah Mirjam overleefde de bezetting.
Niersstraat 4-3 – Sien Gans en Sal Matteman
Sientje Gans (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Salomon Matteman (Amsterdam, – Auschwitz, ) gingen in augustus 1936 in ondertrouw en ze gingen wonen op dit adres. Sien en Sal hadden een zoon Maurice (Amsterdam, – Auschwitz, ).
Niersstraat 7 – echtpaar Fransman – van Gelderen
Eva van Gelderen (Groningen, 4 juni 1907 – De Bilt, 12 juli 1971) trouwde op 14 juni 1933 met Levie Fransman (Den Haag, 11 juli 1906 – Amstelveen, 19 oktober 1978). Na hun huwelijk gingen ze op dit adres wonen. Eva was onderwijzeres van beroep en onderdirectrice van de voorbereidende school (Kennis en Godsvrucht) op de Nieuwe Keizersgracht 54. Vanwege haar functie had Eva een Sperre en zij heeft een functie bij de Joodsche Raad gehad. In het begin van de bezetting, vanaf 1942, woonden Eva en Levie op de Retiefstraat 116-2. Na de oorlog, en hun onderduik, woonden zij een jaar op de Keizersgracht 101.
Niersstraat 17hs – Nederlandsche Mizrachie
Het secretariaat van het hoofdbestuur van de Nederlandsche Mizrachie werd op 3 mei 1937 naar dit adres, waar de heer H. de Haan woonde, verplaatst.
Niersstraat 18-3 – onderduikers
In september 1943 vonden Jodenjagers op een zolderkamertje van dit adres negen Joodse onderduikers, die vervolgens werden gedeporteerd.
Niersstraat 21-1 – Benjamin Waterman
Benjamin Waterman (Amsterdam, – Auschwitz, ) werd in het Portugees Israëlitisch Ziekenhuis geboren en het gezin woonde op dit adres. Benjamin was een zoon van Barend Waterman (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Erna Rath (Solotwina, – Auschwitz, ).
Niersstraat 25 – pedicure E. A. Weijnschenk
E. A. Weijnschenk bood in 1936 massages en voetbehandelingen aan. Waarschijnlijk was dit Else Adeline Weijnschenk.
Niersstraat 25hs – Max Plotske en Zus Godschalk
Max (Mozes ) Plotske (Amsterdam, – Amsterdam, ) en Zus (Rachel) Godschalk (Amsterdam, – Amsterdam, ) trouwden in oktober 1937 en gingen op dit adres wonen. Hun twee kinderen overleefden de bezetting.
Niersstraat 27 – Max Morpurgo
Op 24 juni 1933 vierde Max Morpurgo zijn Bar Mitswa (kerkelijk meerderjarig). Max was Mozes Morpurgo (Amsterdam, – Mauthausen, ), zoon van Susanna van de Kar (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Joseph Morpurgo (Amsterdam, – Midden-Europa, ). Max had een broer Hijman (Amsterdam, – Mauthausen, ). Hijman en Max werden opgepakt bij de razzia van 11 juni 1941. 310 Joodse mannen werden via het gebouw van de Sicherheitsdienst aan de Euterpestraat naar Kamp School overgebracht en daarna naar Mauthausen.
In het begin van de bezetting woonde dit gezin nog op dit adres.
Niersstraat 27-1 – Heiman Maurits Polak
Vanaf 1935 woonde het gezin van Heiman Maurits Polak op dit adres. Tijdens de bezetting zat Heiman hier ondergedoken.
Niersstraat 33-1 – Zangpedagoog Massalsky
Deze advertentie werd geplaatst door operazanger Abraham Philipp Maselski (Riga, – Auschwitz, ) die op dit adres woonde vanaf 1936. Abraham was gehuwd met Hermine Mathilde Leller (Barmen, Duitsland, 10 maart 1890 – Amsterdam, 29 november 1940.
Niersstraat 33-3 – Juliette Seline Mouwes
Op 10 januari 1942 werd Juliette Seline Mouwes geboren (overleden Utrecht, 26 mei 1989), dochter van Jacques Henri Mouwes (Amsterdam, 26 maart 1911 – Auschwitz, 10 augustus 1942) en Gretha Roozendaal (Amsterdam, 27 november 1914 – Veenoord, 8 februari 2015).
Niersstraat 34 – Roselina de Beer
Roselina de Beer werd op 3 mei 1936 in het Sint Annapaviljoen in Amsterdam geboren en het gezin woonde op dit adres. Roselina was een dochter van grossier in manufacturen David de Beer (Hoorn, 15 juni 1911 – Steenwijk, 26 januari 1939) en Marianne de Jong (Antwerpen, 19 september 1913). Op de persoonskaart van Marianne de Jong is te zien dat ze op 10 september 1942 in New York huwde met Isaac Mok (Amsterdam, 1 juni 1906). Na de oorlog keerde het gezin terug naar Amsterdam.
Niersstraat 34hs – Eva van Moppes
Eva van Moppes (Amsterdam, 9 januari 1939) was een dochter van Abraham van Moppes (Amsterdam, 25 juni 1907 – Sobibor, 9 juli 1943) en Sientje Goudsmit (Amsterdam, – Sobibor, ). Eva overleefde de bezetting.
Niersstraat 35 – Voorbereidende School Avond Lyceum
Deze onderwijsinstelling had in 1934 dit adres waar men een propectus kon aanvragen bij J. Brink.
Niersstraat 41-43 – Montessorischool Anne Frank
Anne Frank komt in het begin van 1934 in Amsterdam aan. In dat jaar gaat ze naar de 6e Montessorischool, die in 1933 werd opgericht. In 1941 gaat Anne van deze school af. Na de zomervakantie mag ze niet zelf haar school kiezen. Het naziregime heeft bepaald dat Joodse kinderen alleen naar daarvoor gecreëerde Joodse scholen mogen. Anne gaat naar het Joods Lyceum op de Voormalige Stadstimmertuin 1. Deze school werd in 1941 gesticht en kon in 1943 al weer worden opgeheven. De leerlingen waren toen in het beste geval in de onderduik, maar meestal bleken ze vermoord in de concentratiekampen.
Deze school op de Niersstraat werd in 1983 hernoemd tot Montessorischool Anne Frank. Een deel van het dagboek van Anne is te zien op de voorzijde van de school. In de school is een monument aanwezig met de namen van 158 kinderen die leerling van deze school waren en werden weggevoerd.
In 1941 werden hier de drie ‘buitenklassen’ van de Joodse lagere Montessorischool aan de Tweede Boerhaavestraat 82 gevestigd.
Niersstraat 57hs – Elly van Meer
Elly (Ella) van Meer werd op 25 november 1936 geboren. Het gezin woonde op dit adres. Elly was een dochter van aannemer/makelaar Samuel van Meer (Amsterdam, 28 juni 1909 – Amsterdam, 2 januari 1946) en Johanna Elizabeth Polak (Amsterdam, 7 mei 1911 – Amsterdam, 12 oktober 1992). Elly had twee oudere broers; Jacob (Amsterdam, 9 januari 1939) en Louis (Amsterdam, 1 mei 1942).
Samuel had een aanstelling bij de Joodsche Raad en daardoor een Sperre. Het gezin was ’tot nader order’ vrijgesteld van deportatie en ging in onderduik.
Niersstraat 59-1 – echtpaar Levy – Kaufmann
Dr. Walter Levy en Marta Kaufmann (Mannheim, – Sobibor, ) trouwden op 16 april 1942.
bron:
Eva van Gelderen, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1434.
Levie Fransman, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1427.
Eva Fransman, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130288399 (Eva FRANSMAN VAN GELDEREN).
Fransman – van Gelderen, “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 16-06-1933, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874847:mpeg21:p007.
Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 16-06-1933, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874847:mpeg21:p007.
Avond lyceum, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 14-09-1934, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000581081:mpeg21:p00004.
Else Weijnschenk, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 921.
Else Weijnschenk, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 02-01-1936, p. 12. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, htt, ps://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000582045:mpeg21:p00012.
David de Beer, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 45.
Marianne de Jong, Stadsarchief Amsterdam, Persoonskaarten, archiefnummer 30408, inventarisnummer 242.
Samuel van Meer, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 541.
Elly van Meer, “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-11-1936, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871373:mpeg21:p006.
Onderduik, Peter de Broek, De bewogen geschiedenis van de Rivierenbuurt: biografie van een ‘klinkklare krankzinnigheid’, Het Parool, 1 april 2021.
Matteman – Gans, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 27-08-1936, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000582079:mpeg21:p00004.
Plotske – Godschalk, “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 15-10-1937, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872979:mpeg21:p007.
Eva van Moppes, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 1664.
Hartog-Maijkels, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 31-08-1939, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000577027:mpeg21:p00004.
Juliette Seline Mouwes, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 16-01-1942, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318301:mpeg21:p008.
Jacques Henri Mouwes, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 574.
Abraham Philipp Maselski, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 537.
Massalsky, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 23-01-1942, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318302:mpeg21:p014.
Levy – Kaufmann, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 17-04-1942, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318314:mpeg21:p007.
Leah Mirjam Granaat, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 24-04-1942, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318315:mpeg21:p006.
Louis van Meer, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 08-05-1942, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318317:mpeg21:p006.
Benjamin Waterman, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 10-07-1942, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318326:mpeg21:p004.
Mizrachie, De joodsche wachter. 30 april 1937. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMUBA15:005446070:00001.
illustratie:
Stadsarchief Amsterdam, beeldbank. Niersstraat 62-60-58 enzovoort. 1932. Gezien in de richting van de Maasstraat. De ontwerpen van de bouwblokken zijn van de architecten Dekker en Brouwer. 010009011138.
Familiebericht. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 16-06-1933, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874847:mpeg21:p007.
Else Weijnschenk, “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 02-01-1936, p. 12. Geraadpleegd op Delpher op 06-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000582045:mpeg21:p00012.
Elly van Meer, “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-11-1936, p. 6. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871373:mpeg21:p006.
Juliette Seline Mouwes, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 16-01-1942, p. 8. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318301:mpeg21:p008.
Massalsky, “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 23-01-1942, p. 14. Geraadpleegd op Delpher op 07-09-2025, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318302:mpeg21:p014.
gepubliceerd:
7 september 2025
laatst bijgewerkt:
7 september 2025