In De Jonge Gids schreef L. M. Hermans in 1898 een artikel over de Amsterdamse stegen en sloppen. Over deze steeg schreef hij het volgende: ‘Een andere gang in dezelfde straat (Nieuwe Kerkstraat), N°. 24, is ongeveer 30 a 35 cM. onder den beganen grond en loopt bij regenachtig weer vol water. De gang is 77 cM. breed bij 1 51. 70 cM. hoog. Men moet, er in loopende, gebukt gaan.
Wanneer men als zeer opmerkzaam voorbijganger deze straat doorloopt, is het onmogelijk dit hol te ontdekken. Op klaarlichten dag is het er stikdonker, bij avond moet men een lantaarn bij zich hebben, wil men zijn hoofd niet te pletter stooten tegen de vooruitspringende balken.
Aan het einde der gang komt men op een kleine, vierkante plek en staat men voor een bouwval. De ruimte van het plaatsje wordt gedeeltelijk in beslag genomen door oude planken, een rottende mand, gebroken dakpannen en een hoop steenen. Van de bouwval is de tweede, verdieping verhuurd maarde bewoners zijn niet tehuis. De benedenwoning heeft geen ruiten maarde openingen zijn, met een paar oude planken, hier en daar wat dichtgespijkerd. Ik kijk naar binnen en zie twee vertrekken, die sporen vertoonen kort geleden bewoond te zijn. Het wegtrekken van een plank, om wat beter te zien, doet een heirleger van ratten wegvluchten en in de gang, de buitendeur is niet gesloten, wriemelen duizende pissebedden blijmoedig in het rond.
Ik vraag aan een buurvrouw, die nieuwsgierig naar mij komt kijken, wie de eigenaar van dit „huis” is en ik krijg ten antwoord : Meneer De Beer, handelaar in manufacturen, in de Rapenburgerstraat.
Er zijn een aantal bewoners van deze steeg terug te vinden in de archieven:
Nieuwe Kerkstraat 24 – gezin Workum
Hier woonden diamantslijper Wolf Zadok Workum (Amsterdam, 1807) en zijn vrouw Grietje Levie van Es(so) (Blokzijl, 1808). Zij hadden een zoon Levie (Amsterdam, 20 januari 1847 – Amsterdam, 31 augustus 31 augustus 1908).
Nieuwe Kerkstraat 24 – Petrus Johannes Kokernoot en Beertje Vos
Petrus Johannes Kokernoot (Amsterdam, 27 september 1865) was volgens het archief ‘artist’. In 1910 was hij metselaar. Ondanks zijn achternaam, die veel bij Joden voorkwam, was hij volgens het archief Rooms-katholiek. Hij was gehuwd met de Joodse Beertje Vos (Elburg, 2 juli 1863) en zij hadden een dochter Renaldina (Amsterdam, 19 maart 1888).
Nieuwe Kerkstraat 24 – gezin Oeb Brandon
Isaac Oeb Brandon (Amsterdam, 1827) was gehuwd met Gracia Ereira (Amsterdam, 1821) en zij hadden de volgende kinderen: Isaac (Amsterdam, 2 mei 1857), Jacob (Amsterdam, 25 september 1862) en Sara (Amsterdam, 1851).
Nieuwe Kerkstraat 24 – Mozes Harm Caransa
De Portugees Israëlitische diamantslijper Mozes Harm Caransa (Amsterdam, 10 mei 1868) woonde op dit adres.
bron:
L. M. Hermans, De tehuizen van de Amsterdamsche Proletariers, De jonge gids jaargang 2 1898-1899. 1898. Geraadpleegd op Delpher op 27-06-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB26:000244001:00001.
Workum, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1874-1893, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1842.
Vos, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1874-1893, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1842.
Kokernoot, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1874-1893, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1842.
Oeb Brandon, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1874-1893, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1842.
Caransa, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1874-1893, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1842.
gepubliceerd:
27 juni 2026
laatst bijgewerkt:
27 juli 2026