Nieuwsbrief Joodsamsterdam en Joodserfgoedrotterdam januari 2026

Eerste nieuwsbrief van 2026
25 nieuwe artikelen in deze eerste zeer gevarieerde nieuwsbrief van 2026. Verhalen over een sportvereniging, over architecten en hun belang voor het Joodse erfgoed, een sneldichter, onderduik en uw speciale aandacht voor het onlangs uitgekomen boek Lieve Jokemoek, het verhaal van de brieven die een zevenjarig meisje aan haar moeder schreef vanuit de onderduik. Via de link het verhaal.

Anne Schram bij de lancering van Het Vergeten Lyceum

Lancering Vergeten Lyceum
Deze maand werd ook een nieuw Holocaust Educatie project van de Stichting Sanderling gelanceerd. Er is een aantal jaren gewerkt aan het bijeen brengen van de namen en de verhalen van de leerlingen van het Joods Lyceum in Rotterdam. De school werd opgericht als maatregel van de bezetter en heeft anderhalf jaar bestaan. Het gedegen werk achter de website werd grotendeels gedaan door Anne Schram – Ouweneel en tussen haar en www.joodserfgoedrotterdam.nl bestaan goede contacten. Vandaar dat we u uitnodigen om een kijkje te nemen op de prachtige website en zo mogelijk interesse te wekken voor dit educatieve project. 

Financiën
Bijzonder blij zijn we met de giften die de afgelopen maand zijn binnengekomen om de websites in de lucht te houden na de oproep van verleden maand. Dank ervoor. En, wilt u alsnog dit werk steunen? Via deze link alle informatie.

Sociale media
Het account op X (Twitter) zal in de loop van de tijd worden verlaten. Joodsamsterdam en Joodserfgoedrotterdam zitten op Bluesky (@joodsamstenrot.bsky.social) en op Mastodon (https://mastodon.social/@Joodsamsterdam). Daarnaast ook op Facebook.

Archief Nieuwsbrieven
Voor het geval dat u een nieuwsbrief verwijderd had, of ze in uw spambox terecht komen, is al sinds het begin van de nieuwsbrieven een archief opgezet waar ze allemaal in geplaatst worden. Dit archief is hier te vinden. De nieuwsbrieven komen elke 1e van de maand uit, behalve wanneer dat op de sjabbat valt. De zomermaanden werden wel eens overgeslagen wegens vakantie, hoewel dit de laatste jaren niet meer is gebeurd.

 

Rondleidingen

Wist u dat de historicus achter deze sites ook rondleidingen geeft door Joods Rotterdam en Joods Amsterdam? De verhalen van de site, verhaalt door de verteller. Lees hier meer.

  

Stichting Heimisj

Ook in de afgelopen maand zijn er giften ontvangen voor deze twee websites. Daarvoor heel veel dank.Tot begin 2022 werden ruim 15 jaar lang de kosten voor deze websites, met inmiddels een enorme hoeveelheid informatie, particulier gedragen. Nu kunt ook u de sites financieel ondersteunen en daarmee meehelpen met het voortbestaan én nieuwe initiatieven mogelijk maken. Daarvoor is Stichting Heimisj opgericht. Lees hier hoe u kunt helpen.

 

Joodserfgoed Rotterdam

 

Joods Amsterdam
31 dec – Jack Marcus overleed op 31 december 2025 in Uithoorn. Zijn verhaal via deze link.   1 jan – Emilie Nolst Trenité – Meijer overleed in 2025 en was als veertienjarige vijf weken ondergedoken in de Hollandsche Schouwburg.
13 jan – de Waterloostraat is toegevoegd.   2 jan – Kracht door Oefening was een Joodse sportvereniging die in 1895 werd opgericht.
14 jan – Willem Marinus Dudok liet in Rotterdam toonaangevend Joods erfgoed achter.   3 jan – de Richard Wagnerstraat is toegevoegd.
14 jan – Marcel Ernest Hertz werd opgeleid tot architect en bouwde zijn carrière in Israël op.    3 jan – het docudrama Nesjomme is hier al meerdere keren genoemd, maar nu is alles op een rij gezet op een eigen pagina. met de link naar waar Nesjomme nog online te zien is.
16 jan – de vereniging Haschachar had ook een Rotterdamse afdeling.   3 jan – de pagina over architect Harry Elte is uitgebreid. Zo is het Joods erfgoed dat hij heeft achtergelaten nu opgenomen.
17 jan – de Schiebroekselaan is toegevoegd.   4 jan – de pagina over architect E M Rood is uitgebreid. Zo is het Joods erfgoed dat hij heeft achtergelaten opgenomen.
17 jan – officieel was Albert Wolf magazijnbediende, maar voor de oorlog profileerde hij zich steeds meer als bariton.   4 jan – Simon Vieijra was architect in Amsterdam en ook hij liet Joods erfgoed achter.
18 jan – Jacob Levie Meuleman was sjochet en gazzan in Rotterdam.   6 jan – de Haarlemmerstraat is toegevoegd.
20 jan – Architect Leon Waterman werd in Rotterdam geboren en zorgde voor een uitgebreid oeuvre.   8 jan – in 2022 werd Arnold van den Bergh aangewezen door een ‘coldcase team’ als de verrader van Anne Frank. Al snel werd deze claim door Nederlandse historici volledig doorgeprikt. De gemeente Amsterdam, die al € 100.000,- stak in het toenmalige  ‘onderzoek’, stelt nu € 140.000,- beschikbaar voor een biografie die Van den Bergh ‘zal moeten rehabiliteren’. Voor deze rehabilitatie hebben de genoemde Nederlandse historici al gezorgd.
22 jan – de Polslandstraat is toegevoegd.   8 jan – Samuel Zurel beloofde een bruidsboeket aan Marja Plotske – lees het verhaal dat in 1964 in de Margriet verscheen.
23 jan – hoe veranderde het stratenpatroon van de binnenstad van Rotterdam na de wederopbouw?   12 jan – de niet-Joodse Albert Jacot was als architect verantwoordelijk voor in ieder geval twee toonaangevende gebouwen in Amsterdam die tot het Joods erfgoed gerekend kunnen worden.
23 jan – Salomon Cohen was bekend als de sneldichter van Delfshaven.   13 jan – Samuel van der Hoeden had de tandheelkundige praktijk waar Fritz Pfeffer werkte.
    24 jan – De zevenjarige Joke heeft een goed leven in haar joodse gezin als haar leven drastisch verandert. Haar ouders besluiten in 1942 dat het vanwege de dreigende anti-joodse maatregelen veiliger is om haar te laten onderduiken. Daarna schrijven ze onderling vele brieven, die het verzet over-en-weer bezorgt. Meer over het boek Lieve Jokemoek via deze link.