Siegfried Jozeph Roozendaal (Almelo, – Midden-Europa, ) was directeur van Tokita Product Onderneming. Hij was gehuwd met Elisabeth Gosschalk (Dortmund, 21 oktober 1900) van wie hij op 17 augustus 1933 scheidde. Siegfried hertrouwde op 22 april 1942 met Henriette Klijn (Soest, – Auschwitz, ). Siegfried en Elisabeth hadden een dochter Rosalie (Amsterdam, – Nijmegen, ).
Tokita Product Onderneming was een bedrijf in delicatessen en conserven. De onderneming was in 1939 op de Eerste Weteringdwarsstraat 16 in Amsterdam gevestigd. Het bedrijf ging in april 1941 failliet.
Siegfried en Henriette woonden vanaf juli 1939 op de Zuider Amstellaan 115hs en moesten op 8 mei 1942 verhuizen naar de Roerstraat 107hs. Zij werden op 14 oktober 1942 in Westerbork geregistreerd en werden op 16 oktober 1942 naar Auschwitz gedeporteerd. Henriette werd na aankomst vermoord, Siegfried werd geselecteerd voor werk en kwam enkele maanden later door de ontberingen om.
Elisabeth Gosschalk hertrouwde op 10 augustus 1938 in Hilversum met Hartog Simon de Jonge (Winschoten, – Monowitz, ). Zij gingen in Hilversum wonen, op de Burgemeester Schooklaan 12 waar ze een pension begonnen. Rosalie ging bij moeder en haar stiefvader wonen en ging in Hilversum naar de HBS. Deze kon ze niet afmaken, haar stiefvader haalde haar van deze school af. Rosalie ging werken bij Gebroeders Gerzon in Amsterdam en was daar leerling-verkoopster. Daarnaast leerde ze bij dit mode-magazijn steno, typen en handelscorrespondentie.
Rosalie woonde in de tijd dat ze bij Gerzon werkte afwisselend in Hilversum bij moeder en op de Zuider Amstellaan bij vader. Op 3 september 1942 werden moeder en haar stiefvader in Amsterdam ingeschreven en gingen op de Dintelstraat 57-2 wonen. In het voorjaar van 1943 dook Rosalie onder en gebruikte de schuilnaam Yvonne van Doorn. Vader vond een aantal onderduikadressen voor Rosalie en in augustus 1943 kreeg ze via tafeltennismaatje René Sonnenfeldt een onderduik op de Nieuwe Prinsengracht.
Die woning was van Ans van Dijk. Ans was een Joodse vrouw die onder druk van Bureau Joodsche Zaken, een eenheid van de politie van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog, Joodse onderduikers verraadde om zo haar eigen leven te sparen. Van Dijk overtuigde Rosalie ervan om haar ouders en stiefouders naar dat adres te laten komen. Op deze manier kreeg Ans de macht over vijf Joden en de beruchte Jodenjager Gerrit Mozer (Amsterdam, 23 juli 1897 – aldaar, 28 november 1957), die ook bij Bureau Joodsche Zaken werkte, zou zorgen voor de arrestatie.
Er kwam ‘een deal’ op tafel. Rosalie en haar moeder zouden worden vrijgelaten als Rosalie onder Ans van Dijk zou gaan werken voor Bureau Joodsche Zaken. Ze ging hier op in, en moeder Elisabeth en Rosalie gingen wonen in een appartement op de Jekerstraat 46. Dit appartement was een ‘lokhuis’, Joden die (vaak voor veel geld) een onderduikadres probeerden te vinden, moesten zich hier melden om naar dat adres te gaan. Op de Jekerstraat vonden ze geen onderduik, maar een arrestatie.
Daarnaast kreeg Rosalie een seksuele relatie met Mozer, waarvan de na de oorlog zou verklaren dat deze ‘niet consensueel’ was (tegen haar wil).
Tussen augustus en oktober 1943 was Rosalie betrokken bij het verraad van zeker zes mensen.
Met moeder verhuisde Rosalie naar Baarn, maar haar werk voor Bureau Joodsche Zaken stopte niet. Met Ans van Dijk en Branca Simons was ze verantwoordelijk voor de arrestatie van een Joods echtpaar uit Amsterdam en haar kennis Bertha Eva Sternfeld (Arnhem, – Auschwitz, ). Ze kwam terug naar Amsterdam, verraadde daar een kennis en in augustus 1944 dook ze onder in Heumen. Daar vertelde ze haar verhaal aan verzetsman Walter Jacques Maris (Maagdenburg, 21 februari 1900 – Groesbeek, 5 april 1996). Op 25 mei 1946 werd Rosalie in Heumen gearresteerd.
Rosalie werd geïnterneerd in Kamp De Roskam in Weesp. Op 12 september 1947 werd door het Bijzonder Gerechtshof vier jaar cel geëist. De rechter had haar jonge leeftijd en de zware druk in zijn vonnis meegenomen. In september 1947 kwam de uitspraak, 2½ jaar met aftrek van voorarrest. Rosalie kwam in datzelfde jaar vrij.
bron:
leerling, Advertentie. “De courant Het nieuws van den dag”. Amsterdam, 16-10-1939, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 30-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB15:000620047:mpeg21:p00009.
Siegfried Jozeph Roozendaal, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 688.
Siegfried Jozeph Roozendaal, kaart Joodsche Raad, Arolsen Archives, 130364881 (Siegfried J ROOZENDAAL).
Elisabeth Gosschalk, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 276.
Pension Schooklaan, Advertentie. “De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad”. Hilversum, 16-11-1938, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 30-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011154697:mpeg21:p004.
Hartog Simon de Jonge, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 395.
Rosalie Roozendaal, wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Rosalie_Roozendaal (geraadpleegd 30 april 2026).
Marie-Cécile van Hintum, Roozendaal, Rosalie, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. URL: https://resources.huygens.knaw.nl/vrouwenlexicon/lemmata/data/Roozendaal [09/01/2018].
illustratie:
leerling, Advertentie. “De courant Het nieuws van den dag”. Amsterdam, 16-10-1939, p. 9. Geraadpleegd op Delpher op 30-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB15:000620047:mpeg21:p00009.
Pension Schooklaan, Advertentie. “De Gooi- en Eemlander : nieuws- en advertentieblad”. Hilversum, 16-11-1938, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 30-04-2026, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:011154697:mpeg21:p004.
gepubliceerd:
30 april 2026
laatst bijgewerkt:
30 april 2026