aron arthur isaac

isaacarthurAron Arthur Isaac werd geboren in Eijsden op 3 juni 1866 en hij overleed in Zürich op 6 juni 1932. Hij liet zijn sporen achter in Amsterdam door het laten bouwen van het gebouw van de Bijenkorf op de Dam.

Isaac werd geboren in het gezin van Israël Isidore Isaac (Eijsden, 1827-1902) en Catharina Keiser (Eindhoven, 1837-Rotterdam, 17 sep 1902). In 1895 trouwde hij in met Ella Goudsmit (Amsterdam, 1874-Amsterdam, 8 november 1955).
Ella was de dochter van Simon Philip Goudsmit, die op de Nieuwendijk in Amsterdam begonnen was met een fourniturenwinkeltje, dat zou uitgroeien tot de eerste Bijenkorf.
Op 11 oktober 1896 kreeg het echtpaar in Amsterdam hun eerst kind, Nelly, gevolgd door Siegfried Arthur (Frits) op 8 juli 1900 en Hugo in 1910.

Voordat Arthur naar Amsterdam kwam was hij handelsreiziger voor een Duitse firma. Naar Amsterdam kwam hij omdat Simon Philip Goudsmit in 1889 was overleden. Simon had vier dochters en één zoon, Alfred, en Alfred was nog maar 2 jaar oud en kon hem niet opvolgen. Arthur was de neef van Simon en hij werd gevraagd om in het bedrijf te komen helpen.
Arthur bouwde samen met de weduwe van Simon verder aan de zaak en in 1895 trouwde bij met dochter Ella waardoor de weduwe van Simon zijn schoonmoeder werd.

De zaak aan de Nieuwendijk nam een vlucht. Arthur slaagde erin om de aangrenzende panden te verwerven en kon op die manier De Bijenkorf uitbreiden. In december 1907 bestond de zaak uit Nieuwendijk 126-132, 144 en 162.
In 1907 had de zaak 530 m2 verkoopoppervlakte, 14 afdelingen en 87 personeelsleden, 45 daarvan stonden in de verkoop. In Joodse periodieken werden nieuwe personeelsleden gezocht en de zaak was op zaterdag en Jom Kippoer gesloten, de Bijenkorf was daarmee een echt Joodse zaak.

Hoewel de zaak aan de Nieuwendijk goed draaide was de plek in verschillende panden, waarvan een aantal niet aan elkaar grensden, niet ideaal en toen het terrein van de oude Beurs van Zocher aan het Damrak vrijkwam liet Arthur in 1910 zijn oog daarop vallen.
Op 22 juni 1910 werd derhalve door de firmanten van de firma S P Goudsmit een naamloze vennootschap opgericht voor de aankoop van dit terrein. Arthur Isaac en de weduwe Goudsmit stelden zich persoonlijk borg voor een bedrag van dfl. 640.000,-

In 1912 was De Bijenkorf aan de Dam een feit. Het werd een groot bedrijf met in de eerste decennia een grotendeels Joods personeelsbestand. Arthur Isaac overleed in Zürich in 1932 en liet een goed draaiend bedrijf achter.

Op 1 mei 1940 waren er over de verschillende vestigingen 3302 personeelsleden, waarvan toen 704 Joods en van het dochterconcern de Hema waren er 2036 personeelsleden waarvan 298 Joods. Op 1 mei 1945 had De Bijenkorf 2070 personeelsleden, geen Joodse personeelsleden en de Hema 735 personeelsleden en geen Joodse medewerkers.
Een paar maanden later, op 1 december, waren er bij de Bijenkorf 97 Joodse medewerkers en bij de Hema 30. Een selectie van het personeel ontvluchtte Nederland en overleefde zo de naziterreur. Ruim 700 Joodse medewerkers werden vermoord door de nazi’s.

bron:
Snijders, R. A. De Bijenkorf op www.joodsamsterdam.nl
genealogie op www.geni.com
stadsarchief Amsterdam, overzicht Archief van de Koninklijke Bijenkorf Beheer NV

foto:
Arthur Isaac 1928, http://stadsarchief.amsterdam.nl/archief/10003, Afbeeldingsbestand 010003034377