portugese synagoge

snogeinOp 10 Menachem 5435 (2 augustus 1675) werd deze synagoge (esnoge, Snoge) ingewijd. Dit gebeurde tijdens een feestelijke dienst.
Om zo’n grote synagoge te bouwen werd mogelijk nadat drie Portugese gemeenten (Bet Jacob, Bet Israël en Neve Sjalom) in Amsterdam zich in 1639 verenigden tot één gemeente, Talmud Tora. Tussen 1639 en 1675 werd de voormalige synagoge van de gemeente Bet Israël aan de Houtgracht gebruikt voor de diensten.

Op de ingang van de Snoge staat in vergulde letters het jaartal 1672. In dat jaar had de synagoge af moeten zijn maar door het rampjaar werd de bouw onderbroken. Verder staat er, in het Hebreeuws: “Door Uw grote liefde mag ik Uw Huis binnengaan (Bisj’nat va’anie berob chascheda abo beitcha lif’k). Een aantal letters is gemarkeerd tot het jaartal, en de letters van de beide voorlaatste woorden zijn ook de naam van de initiatiefnemer voor de bouw van de synagoge (snoge), chacham Aboab.
De synagoge is gebouwd op palen die in het water staan. Dus de onderkant kan met een bootje bijgehouden worden. Rond de Snoge liggen een aantal lage gebouwen. Hierin de wintersynagoge, het secretariaat, archief, dienstwoningen, rabbinaat, rouwcentrum en de bibliotheek Ets Haim (Boom des Levens). De tussenliggende ruimte wordt gebruikt als wandelruimte voor volwassenen en een speelplaats voor de kinderen.

De restauratie
De restauraties in de afgelopen eeuwen hebben het karakter van het gebouw niet aangetast. In 1773 werd de achterkant én de toegang tot de vrouwengalerijen aangepast. De glas-in-lood ruitjes werden vervangen door gietijzeren ramen tussen 1852 en 1854. Toen werd ook een tochtportaal toegevoegd bij de ingang. Bij de restauratie tussen 1955 – 1959 werd de zaal van seminarie Ets Haim ingericht als wintersynagoge. Daar is verwarming en verlichting. De banken die daar staan komen uit de synagoge van 1639 en de Hechal is van 1744. De wintersynagoge wordt gebruikt in de koudere maanden, van Sjabbat beResjiet tot Sjabbat haGadol (vert: de eerste Sjabbat tot de grote Sjabbat).

snogetabaInterieur
Een synagoge waarin geen woning is hoeft geen Mezoezah te hebben. De Snoge heeft er geen!
De vloer is van grenen en hier wordt volgens oud-Nederlands gebruik fijn zand op gestrooid om stof, vuil en vocht van de schoenen op te nemen en het geluid te dempen. De Hechal (Aron haKodesj/ Heilige Ark) en de Teba (Bimah) zijn geschonken door Moses Curiel en van Braziliaans Jacarandahout gemaakt.
De oudste wetrol die hierin staat is uit 1602 en door Uri HaLevi Phoebus vanuit Emden naar Amsterdam gebracht.
De Gazan (voorzanger) leidt vanaf de Teba de dienst. Hier wordt ook gelezen uit de Sefer Torah.

nertamiedDe geelkoperen kroonluchters zijn gerestaureerd en uniek door de grootte. Meer dan 1000 kaarsen vormen de enige verlichting in de synagoge.
Het Ner Tamied is een herinnering aan de altijd brandende Menorah (7-armige kandelaar) in de tempel. Het is het meest rechtse lampje op de foto links.