valkenburgerstraat 100 – 200

Valkenburgerstraat 101 – L Zwart
L Zwart was ziekenoppasser en waker en woonde op dit adres in 1880. In 1924 zocht men een kookster voor pension Gans op de Hoogeweg 46 in Zandvoort. Aanmelden moest op dit adres.

Valkenburgerstraat 102 – Egon Feldman
Op dit adres woonde op 1-hoog Egon Feldman. Hij werd op 16 december 1941 in Mauthausen vermoord. Er woonden meer Joodse mensen op dit adres. Op 3-hoog woonde Michael Borstrock met zijn gezin. Het gezin bestond uit Michael (Londen, 27 maart 1907), Engeline Eijsman (Appingedam, 6 maart 1901), dochter Mira (Den Haag, 16 mei 1933) en dochter Mina Henriëtte (Den Haag, 24 juli 1934). Michael en Engelina huwden op 3 september 1931 te Den Bosch, Michael was handelsvertegenwoordiger in drukwerk. Op 3 mei 1941 was hij uit de Musschenbroekstraat 21 gekomen en op 30 december 1942 naar Westerbork gedeporteerd.

Volgens een lezer van de site woonde hier ook Esther Bego (Rotterdam, 13 juni 1908 – Auschwitz, 14 september 1942). Zij woonde eerst in Scheveningen op de Badhuisweg. Esther werd op 9 september 1942 naar  Westerbork afgevoerd en vandaar op 11 september direct door naar Auschwitz en en vermoord. Esther was verloskundige van beroep.

Valkenburgerstraat 103 – school
Het Portugees-Israëlitische Godsdienstonderwijs maakte gebruik van de (godsdienst)school die op dit adres in 1937 gevestigd was.

Valkenburgerstraat 104 – Aandagt
J Aandagt opende in april 1902 op dit adres zijn brooddepot, kruidenierswinkel en koek- en banketwinkel.

Valkenburgerstraat 105 – school
Op de Valkenburgerstraat 105 was een openbare lagere school gevestigd, school nummer 81 (1899). In 1923 werd er een tentoonstelling in de school gehouden van het werk dat buitenschoolse organisaties had vervaardigd.
In 1937 werd deze school gebruikt als clubgebouw van de speeltuinvereniging “’t Centrum”, en heette dit gebouw “De Valk”.

Valkenburgerstraat 105a – Goldsmith
J Goldsmith was slager en in 1902 op dit adres gevestigd.

Valkenburgerstraat 106 – Kool
A I Kool was dansonderwijzer en woonde op dit adres in 1903. Juda Kool woonde hier ook en hij was coiffeur.

Valkenburgerstraat 106 – Gobes
In 1909 woonde heer de familie Gobes en zij hadden een kleermakerij. Ze vroegen in een advertentie broeken- en vestenmaaksters.

Valkenburgerstraat 107/109 – Muis
S M Muis had op dit adres in 1895 zijn brood- en beschuitbakkerij annex winkel. In 1906 plaatste het bedrijf een advertentie waarin men meldde dat het bedrijf toen al 40 jaar bestond. Bovendien was er op de Moddermolensteeg 4 een tweede vestiging.
In 1929 besteedde architect S Vieyra Ezn onderhand een broodbakkerij, winkel en 6 bovenhuizen aan voor rekening van deze bakkerij. Dit was het eerste bouwwerk in de verbrede Valkenburgerstraat. Op 6 januari 1931 werd de nieuwe vestiging geopend.

Valkenburgerstraat 130 – Gans
Op dit adres was Gans elektrische scheerpoederfabriek gevestigd. Een nieuw product in 1915, waarvoor reclame gemaakt werd en men zich van 14 feb – 19 feb 1915 kosteloos kon laten scheren bij H Roozendaal op het Waterlooplein 85. In 1922 blijkt dit adres een vestiging van de Firma Snatager te zijn, matzefabrikant.

Valkenburgerstraat 131 – Sijes en Vaz Dias
Sijes en Vaz Dias hadden op dit adres tot 1928 “de afvallenzaak”. Wellicht verkocht men voedsel dat overbleef, want deze zaak stond onder rabbinaal toezicht. Op 1 mei 1928 werd de zaak verplaatst naar het Waterlooplein 89.

Valkenburgerstraat 132 – M I Korper
Op deze plek was werf “De Valk” gevestigd en op die werf was onder meer de steenhouwerij van M I Korper gevestigd. Voorheen werd deze zaak uitgebaat door J Zwartvoet.

Valkenburgerstraat 133 – Porcelijn
De gebroeders Porcelijn handelden in sponsen. Hun werkplaats en magazijn was in 1906 op dit adres gevestigd.

Valkenburgerstraat 132-134 – Scholte
H Scholte had in 1926 op dit adres zijn manifacturenmagazijn gevestigd. Scholte hield in december van dat jaar er een uitverkoop. In 1927 opende Scholte zijn 2e filiaal, op de Insulindeweg 216.

Valkenburgerstraat 134 – Gans
Jakob Gans woonde in 1912 op dit adres. De rabbijnen Onderwijzer en Vredenburg plaatsten in 1912 een advertentie in de krant dat de verkoop van gedood gevogelte door hem niet onder rabbinaal toezicht stond.

Valkenburgerstraat 134 – J de Hond
J de Hond heropende in juni 1929 op dit adres zijn kapperszaak. In 1931 adverteerde men met knippen, onduleren, haarverven, manicure, permanent wave en watergolf.
Het gezin van Gompert de Hond (Amsterdam, 20 mei 1896) en zijn vrouw Esther de Hond-Worms (Amsterdam, 23 juli 1900) en hun zoon Abraham (Amsterdam, 21 mei 1924) woonde boven de winkel. Zij werden in Sobibor vermoord op 4 juni 1943.
Anna Worms-Bouwman, de moeder van Esther, woonde hier ook en zij werd in Auschwitz vermoord op 14 sep 1942.

Valkenburgerstraat 142 – Gendering
In 1872 was de “vleesaffaire” (slagerij) van de gebroeders Gendering verplaatst van de Kerkstraat naar dit adres. Hier woonde L M Gendering.

Valkenburgerstraat 147 – Houtkruijer
I S Houtkruijer woonde op dit adres in 1923 en had daar een kruideniers- en grutterswarenzaak.

Valkenburgerstraat 148 – Van Ploeg
A van Ploeg had hier in 1910 zijn zaak in vis en comestibles.

Valkenburgerstraat 149-151- Nijverheid
N V Hoedenfabriek “De Nijverheid” was in 1921 op dit adres gevestigd. Ze zochten appretueses, aankomend appreteuses en leerlingen. Appreteuses verdienden gegarandeerd dfl 20,– per week.

claradegrootsnoekvanbeetz
Clara de Groot Snoek van Beetz

Valkenburgerstraat 149 – Jeugdgebouw De Leeuw
In 1931 werd op dit adres Jeugdgebouw De Leeuw gebouwd. Meer informatie via deze link.
Voor dit jeugdhonk stonden hier woonhuizen. G Blitz woonde er in 1887.

Valkenburgerstr 151 – diamantslijperij
De Stoom-diamantslijperij “Koningin Sophie” was hier gevestigd en in 1918 werden in Frascati vanwege de opheffing van het bedrijf de fabrieksinstallaties verkocht. Het was een behoorlijk groot bedrijf, wat blijkt uit heit feit dat er onder andere 237 diamantslijpersmolens werden verkocht.

Valkenburgerstraat 165 – Jerry Meents
Jerry Meents woonde op dit adres en hij legde zijn herinneringen voor deze site vast.

Valkenburgerstraat 167-169 – Washuis
Het gemeentelijk Was- en Badhuis was hier in 1959 gevestigd.

Valkenburgerstraat 176 – Van Linda
In 1916 was B van Linda hier gevestigd met zijn kapperszaak.

Valkenburgerstraat 178 – Agsteribbe
J Agsteribbe was vleeschhouwer en woonde op dit adres in 1903. In het begin van de oorlog woonde Clara de Groot Snoek – Van Beetz hier. Clara (Amsterdam, 31 aug 1921) was naaister en werd in Auschwitz vermoord op 15 december 1943.

Valkenburgerstraat 180 – Bles / Polak
Familie Bles woonde op dit adres in 1894 en bij hen kon men loten kopen ten bate van het Genootschap “Tot Nut van Minvermogende Ongehuwde Israëlieten alhier”. In 1896 werd hier de drogist van A I Polak gevestigd. In 1912 stond dit pand weer te huur voor een bedrag van dfl. 4,– per week.

Valkenburgerstraat 184 – Sientje de Leeuw
Sientje de Leeuw was ziekenoppasser en waakster. Men kon in 1880 van haar diensten gebruik maken via L. Menist. Hij woonde op dit adres, en was ook ziekenoppasser en waker. Op 21 jan 1893 vierden Leendert Menist en Betje Menist-de Leuuw hun 25-jarige echtvereniging. De gevelsteen die ter herinnering aan de eerste-steen-legging door hun zoon in 1888 werd geplaatst is nog in het pand aanwezig. Meer over Salomon en zijn ouders via deze link.

Valkenburgerstraat 188 – De Haan
Op dit adres was de bekende matzefabriek van De Haan gevestigd. In 1879 berichtte de directie van de Broodfabriek De Haan dat men van plan was om in januari 1880 de in aanbouw zijnde kolossale fabriek te openen. De fabriek werd uiteindelijk geopend op zaterdagavond 28 februari 1880. In een NIW van 12 maart 1880 adverteert het bedrijf weer, maar daar voegt men toe dat de paasbroodbakkerij voorheen van Wed L J de Klerk was. In 1906 werd er in het NIW een advertentie geplaatst van de Eerste Electrische Stoompaaschbroodfabriek “De Vlijt” – gevestigd op 190 – 192. Dit bedrijf werd aanbevolen door A I de Haan & Co, waarmee het waarschijnlijk een andere naam voor hetzelfde bedrijf was. Een foto en extra informatie van dit bedrijf staat hier.

In 1927 werden er acties vanaf dit adres gecoördineerd in verband met de voorgenomen “Wet op de Winkelsluiting” waarbij de zondagsrust gerespecteerd moest worden. Deze wet was voor Joodse bedrijven zeer ongunstig. Er werd een grote landelijke protestdag georganiseerd waar het bestuur van de vereniging van “Werkgevers in het Israëlitisch Bakkersbedrijf in Nederland” het initiatief toe nam. L Snapper was voorzitter, Bern. I. Goudeket de secretaris en dit adres was het secretariaat.

In 1930 vierde dit bedrijf het feit dat men 100 jaar bestond.
In juli 1945 adverteerde De Haan met de mededeling dat deze fabriek geheel in tact was gebleven.
Meer over bakkerij De Haan via deze link

valkenburgdehaanniwmei09Matzefabriek De Haan – NIW
In het NIW van 22 mei 2009 stond nevenstaande foto van Matzefabriek De Haan. Het is een foto van de eerste zending matzes na de oorlog, die Matzefabriek De Haan in 1946 verlaat.
Scan met dank aan F. Sprenger. Matzefabriek De Haan was gevestigd op nummer 188.
De eerste verdieping van dit pand werd gebruikt als opslagplaats voor de Matsoth. Vanaf dit adres elke morgen de bezorgers met hun bakfietsen hun rondje doen om de Matsoth naar de kruideniers te brengen. Dit verhaal vertelde de vader van een van de lezers van de website altijd als ze er langs liepen in de tijd voor Pesach.

Valkenburgerstraat 189 – Fucht
Op 21 augustus 1915 was het echtpaar Fucht 50 jaar getrouwd. De “oudjes” verkeerden in hulpbehoevende omstandigheden en er werd opgeroepen om giften te zenden om deze dag tot een feestdag te maken.

Valkenburgerstraat 195 – synagoge
Op dit adres was in 1900 het godsdienstlokaal van Changarei Tsion (Bikdei Koudesj) gevestigd. In 1907 werd herdacht dat de synagoge er 25 jaar gevestigd was, de oprichting was dus in 1882. De vereniging zelf vierde in 1925 haar 60-jarig jubileum, en zal dus uit 1865 stammen.
In 1914 was de heer B Polak er de voorzanger, J Pach was de voorzitter van de vereniging.
In 1918 komt dit adres als de synagoge van Sjaangarei Tsion naar voren. De beroemde rabbijn A B N Davids houdt dan een “predikatie” vanwege de eerste dag van het paaschfeest.
In 1920 werd S H Englander directeur van het zangkoor Bachoerei Changarij Sion.
In 1921 kwam de functie van voorlezer in deze sjoel vacant en voor een salaris van dfl. 300,- per jaar kon men op deze functie solliciteren.
Ook in dat jaar verscheen er een artikel over het bezoek van rabbijn Sarlouis. Deze beroemde rabbijn sprak in deze tot de nok toe gevulde kleine synagoge op de Valkenburgerstraat.
Een maand later, in augustus, was het de bekende rabbijn Coppenhagen die een voordracht in deze synagoge kwam houden, en weer een maand later was rabbijn Sohlberg aan de beurt. Eind september 1921 werd de nieuw Chazan geïnstalleerd, de heer J Mossel.
In 1929 werd de grond van gemeentewege onteigend en het pand, waar de vereniging meer dan 60 jaar in huisde, werd gesloopt. De diensten werden voortgezet in een ruim lokaal van het Portugees Israëlitisch Oude Liedengesticht aan de Muiderstraat.
in 1932 verscheen het bericht dat deze vereniging terug zou keren naar de Valkenburgerstraat en er een bedehuis zou krijgen naar ontwerp van architect S Vieyra.

Valkenburgerstraat 195 – Rode Leeuwengang
Bij dit adres was de Rode Leeuwengang gevestigd.
De vader van de bekende vakbondsman Samuel Gomperts uit de Verenigde Staten werd in de Rode Leeuwengang geboren.

Valkenburgerstraat 197 – S Lopes-Dias

S Lopes-Dias was depothouder van bakkerij De Haan in 1880. Een depothouder was een bakkerswinkel waar men de producten van een bepaalde producent verkocht.

Valkenburgerstraat 198 – Medicijn
Salomon Medicijn en Esther Vischschraper woonden op dit adres in 1894 en op 29 mei 1894 waren ze 50 jaar getrouwd. Vrienden plaatsten een advertentie in het NIW.
Salomon Jonas Medicijn werd geboren in Amsterdam in 1821. In 1844 trouwde hij met Hester Vischschraper. Hester werd geboren in Amsterdam op 28 juni 1823 en ze overleed in Amsterdam op 8 juli 1897.
Het feest verliep niet goed. Een zus van Salomon feliciteerde haar broer en werd kort daarna niet goed en overleed. Het NIW meldde dat dit voor de naasten zeer te betreuren was, maar dat het gouden echtpaar toch vele blijken van belangstelling kregen…….
Salomon komt nog verder in de bronnen voor, en wel in 1847. Bij de Valkenburgerstraat waren “waaigaten”, plekken waar huizen ontbraken en men naar het water van de gracht kon doorlopen. In de tijd dat abortus riskant was en anticonceptie vrijwel onmogelijk werden zuigelingen te vondeling gelegd of vermoord. Abraham vond in 1847 een babylijkje in een zak en viste dit bij het 2e Waaigat op. Een omstander gooide deze zak later weer terug, en tegen hem werd een proces verbaal opgemaakt.

Valkenburgerstraat 194 – 198 – Muller

In de nieuwe panden aan de verbrede Valkenburgerstraat vroeg de Nederlandse Dameshandwerk-fabriek A Muller in 1948 een kantoorkracht.

Valkenburgerstraat 200 – Groente
De gebroeders Groente hadden op dit adres een broodbakkerij ORT. Zie ook de volgende pagina.

bron:
Stadsarchief Amsterdam, Michael Borstrock, Egon Feldman
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 19 juli 1872, Gendering, nummer 142
ibidem, 21 nov 1879, De Haan, nummer 188
ibidem, 27 feb 1880, De Haan, nummer 188
ibidem, 12 maart 1880, De Haan, nummer 188
ibidem, 25 juni 1880, De Leeuw, nummer 184
ibidem, 27 aug 1880, L Menist, nummer 184
ibidem, 3 sep 1880, L Menist, nummer 184, H M a Catan, nummer 51, L Zwart, nummer 101
ibidem, 20 mei 1887, Blitz, nummer 149
ibidem, 13 jan 1893, Menist, nummer 184
ibidem, 20 jan 1893, Korper, nummer 132
ibidem, 30 maart 1894, Bles, nummer 180
ibidem, 1 juni 1894, Medicijn, nummer 198
ibidem, 1 juni 1894, Binnenland, nummer 198|
ibidem, 2 okt 1895, Muis, nummer 107
ibidem, 17 april 1896, Polak, nummer 180
ibidem, 15 dec 1899, school, nummer 105
ibidem, 30 maart 1900, synagoge, nummer 195
ibidem, 14 feb 1902, Goldsmith, nummer 105a
ibidem, 4 april 1902, Aandagt, nummer 104
ibidem, 15 mei 1903, Kool, nummer 106
ibidem, 18 sep 1903, Agsteribbe, nummer 178
ibidem, 29 sep 1905, Juda Kool, nummer 106
ibidem, 2 feb 1906, Porcelijn, nummer 133
ibidem, 23 maart 1906, De Vlijt, 190-192
ibidem, 30 maart 1906, Muis, nummer 107-109
ibidem, 2 aug 1907, synagoge, nummer 195
ibidem, 29 jan 1909, Gobes, nummer 106
ibidem , 30 sep 1910, Van Ploeg, nummer 148
ibidem, 18 okt 1912, Gans, nummer 134
ibidem, 18 okt 1912, Valkenburgerstraat 180
ibidem, 10 juli 1914, synagoge Valkenburgerstraat 195
idibem, 12 feb 1915, Gans, nummer 130
ibidem, 29 sep 1915, Tifereth Israel.
ibidem, 27 sep 1916, Van Linda, nummer 176
ibidem, 22 maart 1918, diamantslijperij, nummer 151
ibidem, 29 maart 1918, synagoge, nummer 195
ibidem, 11 juni 1920, synagoge, nummer 195
ibidem, 15 juli 1921, synagoge, nummer 195
ibidem, 15 juli 1921, Sarlouis spreekt in synagoge, nummer 195
ibidem, 5 aug 1921, Coppenhagen spreekt in synagoge, nummer 195
ibidem, 2 sep 1921, Sohlberg spreekt in synagoge, nummer 195
ibidem, 30 sep 1921, J Mossel synagoge, numemr 195
ibidem, 21 okt 1921, Nijverheid, nummer 149-151
ibidem, 10 maart 1922, Snatager, nummer 130
ibidem, 4 mei 1923, Hourkruijer, nummer 147
ibidem, 18 mei 1923, tentoonstelling, nummer 105
ibidem, 4 juli 1924, Gans, nummer 101
ibidem, 14 aug 1925, het 60-jarig jubileum van Sjaangarei Tsion
ibidem, 31 dec 1926, Scholte, nummer 134-136
ibidem, 15 april 1927, protest, nummer 186-188
ibidem, 20 mei 1927, Scholte, nummer 132-134
ibidem, 23 sep 1927, Groente,k nummer 200
ibidem, 27 april 1928, Sijes en Vaz Dias, nummer 131
ibidem, 14 juni 1929, J de Hond, nummer 134
ibidem, 28 juni 1929, synagoge, nummer 195
ibidem, 18 okt 1929, synagoge, nummer 195 nu op de Muiderstraat
ibidem, 6 dec 1929, bakkerij Muis aanbesteding
ibidem, 5 sep 1930, De Haan, nummer 188
ibidem, 9 jan 1931, Muis, opening
ibidem, 11 sep 1931, De Hond, nummer 134
ibidem, 22 jan 1932, sjaangarei tsion
ibidem, 7 mei 1937, school, nummer 103
ibidem, 20 juli 1937, De Haan, nummer 188
ibidem, 28 mei 1948, Muller, nummer 194-198
De Tijd, 16 nov 1878, Gomperts.
www.genealogieonline.nl, genealogie Van Raam, lemma Salomon Jonas Medicijn, nummer 198
www.joodsmonument.nl, lemma Gompert de hond (geraadpleegd 17 oktober 2015)
Ermers, Jolie, Kindermoord in de negentiende eeuw op www.blikopdewereld.nl (geraadpleegd 13 oktober 2015)
Pieper-Theeboom, Henny, informatie Clara de Groot Snoek-van Beetz
Michel Bego informatie over Esther Bego (nummer 102)

illustratie
midden gevel matzefabriek De Haan, © beeldbank stadsarchief, 1930

Clara de Groot Snoek – van Beetz met dan aan Henny Pieper – Theeboom

laatst bijgewerkt:

1 september 2016