Recht Boomssloot

De Recht Boomssloot (Rechtboomssloot, Recht Boomsloot, Rechtboomsloot) loopt van de Geldersekade naar de Oudeschans en stamt uit de eerste helft van de 16e eeuw. De gracht werd vernoemd naar de 16e-eeuwse scheepsbouwer en burgemeester Cornelis Pietersz Boom. Boom woonde zelf aan de Rechtboomssloot op nummers 1 tot en met 3. Hij liet rond 1530 twee sloten, de Rechtboomssloot en Kromboomssloot, verbreden tot grachten om zo zijn scheepswerf op de Lastage met het IJ te verbinden. De Kromboomssloot werd een dwarsvaart van de Rechtboomssloot. De stadsuitbreiding verplaatste zich steeds verder in oostelijke richting en het Lastagegebied werd al snel bij de groeiende stad betrokken. Rond 1589 werd ten zuiden van de Rechtboomssloot begonnen met de bouw van huizen op kavels, die inmiddels door de stad waren aangekocht en opgehoogd.

Recht Boomssloot 2 – L. Egger
In 1934 was hier de stoffenhandel van L. Egger gevestigd.

Recht Boomssloot 4 – H. Vlesschedrager
De groentehandel van H. Vlesschedrager was in 1916 op dit adres gevestigd. Heijman Vlesschedrager werd in Amsterdam geboren op 22 december 1879 en hij was gehuwd met Esther Muzikant (Amsterdam, 8 februari 1878 – Apeldoorn, ). Zij hadden de volgende kinderen: Saartje (Amsterdam, 15 januari 1902 – Oisterwijk, 26 augustus 1949) en Hartog (Amsterdam, 5 februari 1905 – Midden-Europa, ). Heijman overleed in Amsterdam op 13 januari 1948.

Recht Boomssloot 5 – brei-inrichting
Rond 1897 was hier de machinale brei-inrichting van E. Jacobs gevestigd.

Recht Boomssloot 5 – vluchtelingen
In 1934 vonden de Joodse vluchtelingen uit Duitsland in dit pand een onderkomen. In het NIW van 5 januari 1934 stond: ‘An allen deutschen Lesern, In einem alten schonen hollandischen Lied heisst es: „In Holland steht ein Haus”. Noch viel schoner aber ist die Tatsache: „Am Rechtboomsloot 5 steht ein Haus”. In diesem Haus finden die deutschen Flüchtlinge ein Heim, welches aus reiner Menschenliebe, besonders auch von Christlichen Damen und Herren geführt wird und zwar in einer Weise, deren Lob zu besingen sich meiner Ausdrucksfahigkeit vollkommen entzieht. Nur diejenigen, die von der dortigen Gastfreiherr Gebrauch machen oder das Heim Interessehalber mal besucht haben, können sich ein Bild machen der geleisteten Arbeit und Opferfreudigkeit der obenerwahnten Damen und Herren.

Diese sind es freilich auch, die den Mut und die Mittel gefunden haben urn dieses Heim zu stiften. Nachdam ich selber dieses Heim in Augenschau genommen und Sonntagabend 17 Dec. die Chanoekofeier mitgemacht habe, zwingt mir mem Gefühl und mem Verstand einen jeden zu bitten den führenden Damen und Herren die Arbeit zu erleichtern und weiter zu ermöglichen, indem man diese herrliche Menschenliebe mittels geeigneter Bescheidenheit zu würdigen weiss. Insofern einer sich dieses nicht bewusst sein würde, sollte der eine den andern belehren. Ob regelmassige und möglichst viele Spenden, vor allem von denjenigen, die reichlichen Mittel dazü haben, willkommen sein werden, ist eine Frage welche keine Frage ist! _ EIN HOLLANDER’

Recht Boomssloot 7 – clubgebouw
Voor de Duitsche vluchtelingen is Zaterdagavond j.I. in het clubgebouw Rechtboomsloot 7 een Poeriemfeest gegeven. Het stond onder leiding van den heer Abend. Onder de aanwezigen merkten wij op mej. Manus, mevr. Huisman en mej. Constanc, allen van het Neutraal Vrouwen-Comité, dat het Huis heeft gesticht. De heer Guth, die als conferencier optrad, heette allen hartelijk welkom en dankte voor het talrijk verschijnen. De avond werd ingeleid met mooi pianospel. Vervolgens hield de heer Krakauer in den vorm van een gedicht een voordracht over Poeriem 1934. Mej. Sontland zong een mooi lied. De heer Helmuth Jakobbi droeg voor Kaddisch van Stransky en „de Jiddische Mamme”. Er werd ook veel gedanst. Het was een echt genoegelijke avond‘.

Recht Boomssloot 9 – S. Bilderbeek
S. Bilderbeek was tailleur en verhuisde in april 1908 zijn zaak van de Oudeschans 20 naar dit adres.

Recht Boomssloot 11 – J. S. Goldberg
J. S. Goldberg was kleermaker en had hier zijn werkplaats. In maart 1905 verhuisde hij zijn zaak van de Zeedijk 104 naar de Sint Anthoniesbreestraat 33. Joseph Goldberg (Utrecht, 7 oktober 1867 – Amsterdam, 24 augustus 1937) was gehuwd met Engelina Koperenberg (Den Bosch, 23 september 1868 – Amsterdam, 23 mei 1928) en zij hadden zeker tien kinderen, waaronder violist Isidore (Amsterdam, 15 januari 1908 – Hoorn, 26 oktober 1954).

Recht Boomssloot 11 – S. Velleman
Rond 1912 zat hier de lingeriezaak van S. Velleman. Salomon Velleman werd geboren in Leeuwarden op 21 februari 1854 en was gehuwd met Leentje Pais (Harlingen, 23 september 1858 – Amsterdam, 16 mei 1922). Salomon overleed in Amsterdam op 20 april 1928.

Recht Boomssloot 14 – diamantslijperij
In opdracht van S J Boas werd in 1889 op de Rechtboomsloot hoek Brandewijnsteeg een stoomdiamantslijperij voor 92 molens gevestigd naar het ontwerp van C A Bombach. In het souterrain bevonden zich het ketelhuis, de machinekamer en het kolenhok.
De slijpmolen waren verdeeld over de verdiepingen. Het gebouw werd in 1978 verbouwd tot appartementen.

Recht Boomssloot 16 – kleermaker Brik
Douwe B. Brik (Witmarsum, 28 oktober 1866 – Amsterdam, 24 oktober 1944) was meesterkleermaker en gespecialiseerd in lakens, burskins en Engelse nouveautés. Hij was hier gevestigd rond 1902. Douwe was gehuwd met Jantje Jacobs (Ooststellingwerf, 30 september 1862).  Brik adverteerde in het NIW en richtte zich daarmee op de Joodse clientèle.

Recht Boomssloot 16 – W. Wolf
Rond 1911 woonde hier W. Wolf, behanger en stoffeerder.

Recht Boomssloot 18 – S. Ph. Elsas
Rond 1930 woonde S. Ph. Elsas op dit adres en hij was huisschilder. Hij werd in het NIW genoemd als de persoon die het schilderwerk had gedaan in het toen net geopende pand van Max van Straten Kinderkleeding Industrie aan de Geldersekade. Salomon woonde met zijn  gezin op 1-hoog. Hij werd geboren in Amsterdam op 27 december 1887 (vermoord in Auschwitz op en hij was gehuwd met Fenna Soesan (Amsterdam, – Auschwitz, ). Fenna en Salomon hadden drie dochters en een zoon; Philip (Amsterdam, 8 februari 1911 – gemeente niet bekend, ), Rachel (Amsterdam, 2 februari 1915 – Sobibor, ), Eva (Amsterdam, 26 mei 1917 – Auschwitz, ) en Engelina (Amsterdam, 8 november 1926 – Amsterdam, 25 december 1929).
In 1930 was Salomon secretaris van de vereniging “Joodsche Trouw”.

Recht Boomssloot 19 – bewaarschool Goudsmit
De gezusters Goudsmit openden eind april 1878 hun Israëlitische Bewaarschool op dit adres. Een bewaarschool kan worden vergeleken met een vroegere kleuterschool.


Recht Boomssloot 19-3 – H. Brilleman
In 1942 was H. Brilleman een van de adressen waar men rug- en broodzakken kon bestellen. Deze werden doorgaans gebruikt voor wanneer men gedeporteerd werd. Herman Brilleman (Amsterdam, – Sobibor, ) was gehuwd met Else Schwab (Grebenau, – Sobibor, ) en zij hadden een zoon Alexander Paul (Amsterdam, – Sobibor, ).

Recht Boomssloot 20 – M. Poons
M. Poons had op dit adres een fabriek van kantoorboeken in 1917.

Recht Boomssloot 23 – mejuffrouw G. de Metz
Mejuffrouw G. de Metz had rond 1900 plaats voor leerlingen in het modistevak.

Recht Boomssloot 24 – S. van der Heyden
S. van der Heyden woonde op dit adres in 1921 en hij was de bondspenningmeester van de Nederlandse Zionistenbond. Hier waren ook de confectiefabrieken van M. van der Heyden gevestigd, een bedrijf dat hier tot zeker 1929 gevestigd was. Het pand werd in 1975 afgebroken.

Recht Boomssloot 45 – koosjere slagerij De Vries
In november 1903 opende H. de Vries op deze locatie zijn koosjere slagerij. Drie maanden later, in februari 1904, opende op dit adres de slagerij van E. Simons.  Hoewel hij adverteerde met osse-, lams- en kalfsvlees gaf hij niet aan dat de slagerij koosjer was.

Recht Boomssloot 50 – Rosa Rettich
Het Joodsche Weekblad, 5 maart 1943: ‘Bij den Joodschen Raad voor Amsterdam, afdeeling Bijstand aan niet- Nederlandsche Joden, afdeeling 11, Waterlooplein 119-121, Amsterdam-C. zijn brieven binnengekomen voor: mevrouw Rosa Rettich, gewoond hebbende Rechtboomsloot 50 huis te Amsterdam‘. De brief was voor Rosa Benjaminowna Rettich-Idelsohn (Nowy Schagor, – Sobibor, ).

Recht Boomssloot 52 – J. M. Goudsmit
J. M. Goudsmit woonde op dit adres rond 1910.

Recht Boomssloot 52 – vereniging
Op dit adres was in 1915 het secretariaat gevestigd van de vereniging ‘Tot steun van ‘t Arme kind van alle religies’.

Recht Boomssloot 53 – Joseph Rine
Opperrabbijn Onderwijzer liet op 10 oktober 1921 middels een advertentie weten dat hij niet kon instaan voor de kasjroes van gevogelte die op een viertal adressen verkocht werd. Een van de personen die genoemd werd was Joseph Rine. Poelier Joseph was op 19 april 1893 in Amsterdam geboren en gehuwd met Elisabeth Sons (Amsterdam, – Sobibor, en zij hadden een zoon Meijer (Amsterdam, 30 maart 1921 – Auschwitz, ). Joseph werd vermoord in Auschwitz op

Recht Boomssloot 59-1 – J. Cohen
J. Cohen maakte petten en zocht in 1913 hier personeel voor.

Recht Boomssloot 60 – ziekenfonds
In 1886 was het kantoor van het Nieuw Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam en Nieuwer Amstel op dit adres gevestigd.

Recht Boomssloot 72 – A. L. Rosenfeld
A.L. Rosenfeld was tailleur en had hier rond 1872 zijn kledingzaak zitten.

Recht Boomssloot 72 – Kruidenier Polak
M. Polak verhuisde in december 1904 zijn groothandel naar dit adres.

Recht Boomssloot 80 – Bernard Pach & Co.
Bernard Pach & Co heropende in september 1920 de dames- en herenkledingmakerij op dit adres. De zaak was van Barend Pach, die op de Weesperstraat 62 woonde. Na 18 uur konden cliënten dan ook op dat adres terecht. Barend (Amsterdam, 25 december 1892 – Sobibor, ) was gehuwd met Vrouwtje Cohen Bromet (Amsterdam, – Sobibor, ) en zij hadden de volgende kinderen: Anna (Amsterdam, – Auschwitz, ), Sally (Amsterdam, 15 oktober 1916) en Hijman (Amsterdam, – Auschwitz, ).

Recht Boomssloot 85 – mejuffrouw E. Drukker
Rond 1901 had mejuffrouw E. Drukker plaats voor enige leerlingen om het vak van costuumnaaien te leren.

Recht Boomssloot 93 – E. Dikker – Kan
Op dit adres was in 1902 de praktijk gevestigd van mejuffrouw F. Dikker – Kan, verloskundige. Eind juli 1904 verhuisde de praktijk naar de Oudeschans 30.

Recht Boomssloot 95 – J. Pop
In 1927 woonde J. Pop op dit adres en hij was een van de contactadressen voor het Joodsch Militair Tehuis in Harderwijk. Oude grammofoonplaten konden onder andere naar hem gezonden worden zodat in het tehuis terecht zouden komen.

Recht Boomssloot 99 – M. van Esso
M. van Esso woonde hier rond 1917 en was kleermaker. Mozes Levie van Esso werd in Groningen geboren op 29 juli 1885 en was gehuwd met Judica Wolff (Amsterdam, 22 november 1890 – Auschwitz, ). Mozes Levie overleed in Laren op 1

bron:
rijksdienst voor het cultureel erfgoed, rechtboomsloot 14
www.dedokwerker.nl, jodenhoek wandeling 3 (geraadpleegd 18 november 2014) – rechtboomsloot 14
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart 1893 – 1939, Elsas, S. – 27-12-1887 – 5422-0378B-1010
www.joodsmonument.nl, lemmata gezin Elsas
“Advertentie bewaarschool”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 26-04-1878. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871956:mpeg21:a0021
“Advertentie ziekenfonds”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-04-1886. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872111:mpeg21:a0004
“Advertentie Rosenfeld”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 08-09-1893. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858084:mpeg21:a0031
“Advertentie brei-inrichting”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 19-11-1897. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010873289:mpeg21:a0019
algemene informatie Wikipedia
“Advertentie De Metz”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-07-1900. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874265:mpeg21:a0021
“Advertentie E. Drukker”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 26-07-1901. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874117:mpeg21:a0016
“Advertentie Dikker-Kan”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 03-01-1902. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874133:mpeg21:a0007
“Advertentie Brik”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 04-07-1902. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874158:mpeg21:a0008
“Advertentie De Vries”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 20-11-1903. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871732:mpeg21:a0022
“Advertentie Simons”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 26-02-1904. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871691:mpeg21:a0023
“Advertentie Dikker-Kan”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-07-1904. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871744:mpeg21:a0010
“Advertentie M Polak”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-12-1904. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871660:mpeg21:a0019
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaarten Goldberg, J. – 07-10-1867 – 5422-0461-1350
“Advertentie Goldberg”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 03-03-1905. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871672:mpeg21:a0019
“Advertentie Bilderbeek”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 24-04-1908. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872606:mpeg21:a0005
“Advertentie J M Goudsmit”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 30-09-1910. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872699:mpeg21:a0071
“Advertentie Wolf”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 22-09-1911. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859347:mpeg21:a0044
“Advertentie Velleman”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 10-05-1912. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859380:mpeg21:a0027
“Advertentie J Cohen”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-05-1913. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860256:mpeg21:a0036
“Advertentie Vereniging”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-05-1913. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860256:mpeg21:a0036
“Advertentie Vlesschedrager”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-09-1916. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860473:mpeg21:a0050
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaarten Vlesschedrager, H. – 22-12-1879 – 5422-1573-0570
“Advertentie M. Poons”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-04-1917. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860503:mpeg21:a0024
“Advertentie Van Esso”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 27-04-1917. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860503:mpeg21:a0024
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart [van] Esso, M.L. – 29-07-1885 – 5422-0381-3610
www.joodsmonument.nl, lemma Mozes Levie van Esso (geraadpleegd 13 april 2019)
“Advertentie Pach & Co”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 10-09-1920. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010859800:mpeg21:a0053
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart Pach, B. – 25-12-1892 – 5422-1112-1110
www.joodsmonument.nl, lemmata gezin Pach (geraadpleegd 13 april 2019)
“STADSNIEUWS S. van der Heyden”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-07-1921. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860166:mpeg21:a0040
Stadsarchief Amsterdam, woningkaart M. van der Heyden huis – 1389_WKAPL00342000875
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart Rine, J. – 19-04-1893 – 5422-1218-4600
“Advertentie Rine”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 14-10-1921. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010860177:mpeg21:a0001
“INGEZONDEN STUKKEN MUZIEKLIEFHEBBERS.”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 25-02-1927. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010858166:mpeg21:a0104
“„JOODSCHE TROUW”.”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 25-04-1930. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874413:mpeg21:a0088
“INGEZONDEN STUKKEN in Holland steht ein Haus”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 05-01-1934. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874879:mpeg21:a0134
“Advertentie L Egger”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 09-03-1934. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874838:mpeg21:a0051
“POERIEMFEEST BIJ DE DUITSCHE VLUCHTELINGEN.”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 09-03-1934. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874838:mpeg21:a0033
“Advertentie  Brilleman”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 14-08-1942. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318332:mpeg21:a0022
www.joodsmonument.nl, lemmata gezin Brilleman (geraadpleegd 13 april 2019)
“Onbestelbare brieven”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 05-03-1943. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318359:mpeg21:a0004

illustratie:
“Advertentie bewaarschool”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 26-04-1878. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871956:mpeg21:a0021
“Advertentie Dikker-Kan”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 03-01-1902. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874133:mpeg21:a0007
“Advertentie De Vries”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 20-11-1903. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871732:mpeg21:a0022
“Advertentie M Polak”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-12-1904. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871660:mpeg21:a0019
“Advertentie J M Goudsmit”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 30-09-1910. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010872699:mpeg21:a0071
“Advertentie  Brilleman”. “Het joodsche weekblad : uitgave van den Joodschen Raad voor Amsterdam”. Amsterdam, 14-08-1942. Geraadpleegd op Delpher op 13-04-2019, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010318332:mpeg21:a0022

laatst bijgewerkt:
26 september 2019