Westerscheldeplein (Europaplein)

Het Westerscheldeplein werd in de jaren dertig aangelegd aan de rand van de Rivierenbuurt, als westelijke uiteinde van de Zuider Amstellaan, de tegenwoordige Rooseveltlaan.Op 16 juli 1958 werd het plein hernoemd naar het werelddeel Europa, naar aanleiding van de resolutie van de Raad van Europa waarin aan elke gemeente gevraagd werd een straat of een plein naar ons werelddeel te vernoemen. Nabij dit plein stond jarenlang de synagoge van de Liberale Gemeente. Op 22 juli 2018 werd het Metrostation Europaplein in gebruik genomen en verder wordt nog steeds intensief op dit plein gebouwd. Zo is de RAI, sinds dat zij hier in 1961 werd gevestigd (tot 1922 in het Paleis voor Volksvlijt, daarna aan de Ferdinand Bolstraat) tal van keren verbouwd en vergroot. De Joodse geschiedenis van het plein van voor de oorlog is beperkt, ook vanwege de relatief late bouw van dit plein.

Westerscheldeplein 1-2 – Ernst Katan
Op dit adres woonde Ernst Katan (Hilversum, – Westerbork,

Westerscheldeplein 25 – Hans de Vries
Hans de Vries verloofde zich in januari 1937 met Frieda Weinberg en hij woonde toen op dit adres.

Westerscheldeplein 33-1 – Carel Gans
Ruth en Carel Gans (Amsterdam, – Auschwitz, ) waren ondergedoken op de Herculesstraat 77-1. Op 14 september 1943, ‘s ochtends om 7 uur, belden Harm Krikke en Willem Theunissen hier aan. Krikke en Theunissen waren felle Jodenjagers en op het spoor gekomen van deze twee Joodse kinderen. Onderduikmoeder Antje de Haan deed open en Krikke stormde het huis binnen. Hij zei tegen Antje dat ze twee Joodse kinderen in haar huis verborg, Antje ontkende dit en vertelde dat het geëvacueerde kinderen uit Eindhoven waren. Daarop werd Krikke agressief en vertelde Antje dat ze haar leugen en smoesjes voor zich moest houden ‘anders zou hij haar met haar hersens door de muur slaan’. De kinderen worden uit de bedjes gehaald en moesten zich aankleden. Antje mag de kinderen niet helpen en de bange kinderen gaan huilen. De kinderen worden naar de crèche op de Plantage Middenlaan gebracht. Het lukt Antje na enkele dagen om Ruth door de illegaliteit te laten bevrijden. Carel wordt niet bevrijd, wat wel gepoogd wordt, maar hij kan door de kinderverlamming niet lopen. Carel wordt doorgezonden naar Auschwitz en wordt vier maanden later vermoord. De vader en moeder van Carel, Ernst Gans (Borken, 1 januari 1895) en Susanna Amalie Klein (Neustadt, 10 april 1904), die elders waren ondergedoken, en ook Ruth, overleven de oorlog.

 

bron:
www.joodsmonument.nl, lemma Ernst Katan (geraadpleegd 2 september 2018)
“Familiebericht De Vries”. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 29-01-1937. Geraadpleegd op Delpher op 02-09-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010871382:mpeg21:a0098
Carel Gans: Ad van Liempt en Kompagnie, Jan H., Jodenjacht, De onthutsende rol van de Nederlandse politie in de Tweede Wereldoorlog (Amsterdam 2011) p. 219-220
www.joodsmonument.nl, lemma Carel Gans (geraadpleegd 2 september 2018)
Stadsarchief Amsterdam, archiefkaart Carel Gans

laatst bijgewerkt:
2 september 2018