Jacob Peekel

Jacob Peekel werd in Amsterdam geboren en zijn levensverhaal kende een dramatisch einde. Wat is het verhaal?

Jacob Peekel werd op 4 september 1911 in Amsterdam geboren als zoon van hulprabbijn en rabbinaal toezichthouder Simon Peekel (Amsterdam, – Sobibor, ) en Hendrina Mendels (Lemsterland, – Sobibor, ). Voor de Tweede Wereldoorlog woonde het gezin op de Marcusstraat 10a-1 in Amsterdam, in februari 1941 op de Marcusstraat 7-1. Jacob had drie oudere zussen, Rebecca (Amsterdam, – Sobibor, ), Elisabeth (Amsterdam, – Sobibor, ) en Rozette (Amsterdam, – Auschwitz, ).

Volgens de kaart van de Joodsche Raad werd Jacob op 7 augustus 1945 gerepatrieerd uit Frankrijk. Het lijkt er op dat hij vluchtte vanuit bezet Nederland en de oorlog overleefde in de omgeving van Bordeaux. Bij zijn terugkeer woonde Jacob eerst op de Nieuwe Keizersgracht 59, op 31 oktober 1945 werd hij ingeschreven in Maastricht op de Pater Lemmensstraat 21 en in december 1946 keerde hij terug naar Amsterdam. Bij zijn terugkeer ging hij wonen op de Muiderstraat 35-1 om vervolgens in mei 1949 op alijah (emigratie naar Israël) te gaan en zich in Haifa te vestigen.

Zijn vertrek uit Nederland was niet meer dan logisch. Zijn zussen en ouders waren vermoord en Jacob moet zich ontheemd hebben gevoeld. Een nieuwe start in de jonge staat Israël zag hij, zoals velen, als oplossing. Maar het duurde niet lang. Jacob keerde in oktober 1949 terug naar Amsterdam en ging op de Lekstraat 80-1 wonen. In april 1952 keerde Jacob terug naar Maastricht en ging wederom op de Pater Lemmensstraat 21 wonen. Jacob werd textielhandelaar/marktkoopman in Maastricht.

Bij een bezoek in 2022 aan de Pater Lemmensstraat bleek dat er een familie woont waarvan de 82-jarige man Jacob Peekel vrij goed gekend heeft. Hij omschrijft Jacob als een heel nette man, altijd goed verzorgd en doorgaans in kostuum. Jacob was vrijgezel en woonde op een kamer bij de familie Woezik. Deze mensen hadden geen kinderen en stelden daarom woonruimte beschikbaar, deze was nogal schaars in Maastricht.

Op 5 maart 1958 werd het levenloze lichaam van Jacob uit de Maas opgedregd. Jacob was sinds half januari 1958 vermist en bleek verdronken. De precieze toedracht was niet bekend, hoewel in de familie wordt gesteld dat Jacob zelfmoord pleegde.

Op dit moment wordt onderzocht waar Jacob begraven werd. Op de  Joodse begraafplaats in Grevenbicht is een matseiwah (grafsteen) aanwezig die in 2022 volledig verbleekt blijkt te zijn. Daar werd van gedacht dat het wellicht zijn zerk zou zijn. Maar die steen bleek een herdenkingssteen voor Albert Claessens (Obbicht en Papenhoven, – Midden-Europa, ) en Jozef Claessens (Obbicht en Papenhoven, – Midden-Europa, ).

Daarom blijft de vraag open waar Jacob Peekel begraven werd – in Grevenbicht, zoals sommigen zich herinneren, of elders?  Momenteel wordt dit nader onderzocht.

Meer informatie, antwoorden en suggesties worden gewaardeerd en kunnen worden toegezonden.

 

bron:
Jacob Peekel, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 624.
Simon Peekel, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 624.
Jacob Peekel, kaart Joodsche Raad via Arolsen Archives, 130351641 – Jacob PEEKEL.
Jacob Peekel, Regionaal Historisch Centrum Limburg, 12.131 Burgerlijke Stand in Limburg: Amby-Wijnandsrade, 1951-1960, inventarisnummer 2896.
Vermiste Maastrichtenaar verdronken. “Twentsch dagblad Tubantia”. Enschede, 06-03-1958, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 11-06-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO02:163767005:mpeg21:p00007

emails C. Peeters d.d. 10 en 11 juni 2022
Met dank aan R. Vis (email 13 juni 2022).
met dank aan T. Sofer (email 20 juni 2022)
email C. Peeters d.d. 21 juni 2022

illustratie:
met dank aan C. Peeters, 10 juni 2022
Vermiste Maastrichtenaar verdronken. “Twentsch dagblad Tubantia”. Enschede, 06-03-1958, p. 7. Geraadpleegd op Delpher op 11-06-2022, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMHCO02:163767005:mpeg21:p00007

gepubliceerd:
11 juni 2022

laatst bijgewerkt:
22 juni 2022