Bij de aanleg van de Wibautstraat verdween een deel van de Vrolikstraat, en de gehele Miquelstraat en de Spoorbaanstraat. De Spoorbaanstraat telde een beperkt aantal huizen en was dus een klein gedeelte van de huidige Wibautstraat. De Spoorbaanstraat werd in 1900 beschreven en was een straat aan de westzijde van de spoorbaan. Op 4 juni 1943 verviel de straat na een besluit van Burgemeester & Wethouders.
Spoorbaanstraat 1 – echtpaar Morpurgo – Engers
Het echtpaar Morpurgo – Engers vierde in december 1932 hun 50-jarig huwelijk. Dit waren Dina Engers (Amsterdam, – Auschwitz, ) en Abraham M. Morpurgo (Amsterdam, 19 april 1858 – Amsterdam, 7 januari 1939). In het begin van de bezetting woonde Dina op de Middenweg 195hs.
Spoorbaanstraat 3 – Simche Redlich
Simche Redlich woonde hier rond 1917. Simche Redlich werd op 26 november 1886 in Sulechow, Galicie, geboren. Hij was gehuwd met Karoline Wettstein (Krakau, 4 september 1894) en zij hadden twee zoons; Heinrich Wilhelm (Berlijn, 25 mei 1914) en Arnold Samuel (Scheveningen, 19 juni 1916) en een dochter Selma (Amsterdam, 13 augustus 1917).
Spoorbaanstraat 3-3 – gezin De Vries
Leendert de Vries (Amsterdam, – Amsterdam, ) en zijn echtgenote Lea Coopman (Amsterdam, – Auschwitz, ) stonden rond 1923 met kousen op de Nieuwmarkt.
In het begin van de oorlog woonde het echtpaar op de Weesperstraat 16-3.
Spoorbaanstraat 4-2 – Eva Blez – Levin
Op 22 april 1918 overleed hier Eva Blez – Levin (Zwartsluis, 19 november 1865 – Amsterdam, 22 april 1918). Eva was gehuwd met Jacob Blez (Amsterdam, 19 februari 1853 – Amsterdam, 13 maart 1918). Eva en Jacob werden begraven op de Joodse begraafplaats in Diemen.
Spoorbaanstraat 6 – Aaltje Blits – Booleman
Hier overleed hier Aaltje Blits – Booleman (Amsterdam, 6 december 1851 – Amsterdam, 6 april 1921). Aaltje 2as gehuwd met Philip Blits (Amsterdam, 13 juli 1849).
Spoorbaanstraat 27-1 – Andrie(s) Visser
Zilversmid Andrie(s) Visser (Gameren, 29 september 1924) was een zoon van slager en vrachtrijder Mozes Visser (Deventer, – Auschwitz, ) en de niet Joodse Hendrika van der Meijden (Gameren, 2 januari 1902 – 1990). Hendrika en Mozes hadden naast Andries nog twee kinderen; Henriëtte (Bussum, 11 augustus 1926 – 6 juni 2019) en Arie (Amsterdam, 19 augustus 1930).
Na de scheiding met Hendrika hertrouwde Mozes op 16 april 1941 met Hendrika Honing (Amsterdam, 30 maart 1894). Het paar woonde op de Vrolikstraat 68-3.
Samen met zijn onderbuurman werd Andrie tijdens de bezetting gearresteerd. Het politierapport van Wijkbureau Linnaeusstraat, 7-11 April 1941 geeft de volgende informatie: ‘Te 10 ure zijn aan dit bureau verschenen de beide verdachten:
JOHAN GERARD KOOIJMAN, geboren 29-10-’13 te Terschelling, plaatwerker, wonende Spoorbaanstraat 27 huis en
ANDRIE VISSER, geboren 19-09-’24 (moet zijn 29-09-’24 – red.) te Gameren, bankwerker, wonende Spoorbaanstraat 27 één hoog.
Aangezien intusschen is gebleken, dat deze jongens zich (in opdracht van den in het Huis van Bewaring ingesloten Aron Belinfante) hadden schuldig gemaakt aan diefstal van rollen uniformstof ten nadeele van de Duitsche Weermacht uit perceel Gijsbrecht van Aemstelstraat alhier, worden zij op verzoek van de “Sicherheitspolizei” te 4.30 uur n/m per auto onder geleide van den Agent van Politie Geertman Stbnr. 3931 naar het Bureau van de Sicherheitspolizei overgebracht.’
Andrie en Johan zijn nog een keer opgepakt, op 3 april 1941 voor de diefstal van rijwielonderdelen.
Andrie had een Joodse vader en de arrestaties konden dus zeker deportatie inhouden. Hij kwam in het Polizeiliches Durchgangslager Amersfoort – kamp Amersfoort – terecht. Hij werd daar geregistreerd op 30 juni 1944 – jaren na het vergrijp van de uniformstof. Op 20 juli 1944 werd Andrie overgebracht naar GAA Sachsen AA Borna. Andrie overleefde de oorlog en verhuisde in 1948 naar Schoonhoven en overleed daar op 13 april 2000.
Spoorbaanstraat 36hs – Elisabeth Presser – Bouwman
Elisabeth Presser – Bouwman (Vianen, 22 april 1873) overleed hier in maart 1939, 65 jaar oud.
bron:
Simche Redlich, Stadsarchief Amsterdam, Vreemdelingenregister, archiefnummer 5225, inventarisnummer 935.
L. de Vries, Stadsarchief Amsterdam, Marktkaarten, archiefnummer 30187, inventarisnummer 22.
L. de Vries, Stadsarchief Amsterdam, Gezinskaarten, archiefnummer 5422, inventarisnummer 1605.
Spoorbaanstraat, Stadsarchief Amsterdam, Woningkaarten, archiefnummer 5445, inventarisnummer 433.
Het Echtpaar A. M. MORPURGO – ENGERS te Amsterdam, wonende Spoorbaanstraat 1 hoek Grensstraat, vierde deze week hun 50-jarig Huwelijksfeest.. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-12-1932, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874806:mpeg21:p005.
Abraham Morpurgo, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1864-1874, archiefnummer 5000, inventarisnummer 1034.
Elisabeth Bouwman, Stadsarchief Amsterdam, Overgenomen delen, archiefnummer 5416, inventarisnummer 147.
Elisabeth Presser – Bouwman, Familiebericht. “Centraal blad voor Israëlieten in Nederland”. Amsterdam, 09-03-1939, p. 4. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMKB19:000577002:mpeg21:p00004.
Eva Blez – Levin, Weekblad van den Algemeenen Nederlandschen Diamantbewerkersbond. 26 april 1918. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMIISG06:001446017:00001.
Jacob Blez, Stadsarchief Amsterdam. Overgenomen delen, archiefnummer 5416, inventarisnummer 143.
Aaltje Blits – Booleman, Stadsarchief Amsterdam, Bevolkingsregister 1853-1863, archiefnummer 5000, inventarisnummer 470.
Aaltje Blits – Booleman, Weekblad van den Algemeenen Nederlandschen Diamantbewerkersbond. 15 april 1921. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=MMIISG06:001458015:00001.
Andrie Visser, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 862.
Mozes Visser, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 863.
Andrie Visser, Stadsarchief Amsterdam, Politierapporten ’40-’45, archiefnummer 5225, inventarisnummer 6277.
Andrie Visser, Stadsarchief Amsterdam, Politierapporten ’40-’45, archiefnummer 5225, inventarisnummer 6648.
Andrie Visser, kaart kamp Amersfoort, Arolsen Archives, 95271 (ANDRIES VISSER).
Andrie Visser, kaart kamp Amersfoort, Arolsen Archives, 95269 (ANDRIES VISSER).
Andrie Visser, https://www.online-begraafplaatsen.nl/zerken.asp?command=showgraf&bgp=112&grafid=51825&char=V (geraadpleegd 24 juli 2025).
Arie Visser, Stadsarchief Amsterdam, Archiefkaarten, archiefnummer 30238, inventarisnummer 862.
Gegevens Andrie Visser met dank aan M. Wagenaar (email 23 juli 2025).
illustratie:
Stadsarchief Amsterdam, beeldbank. Marcusstraat 31, hoek Spoorbaanstraat 37. Dienst Bouw- en Woningtoezicht; Afdeling Reclametoezicht. 1930. 5221F2000641.
L. de Vries, Stadsarchief Amsterdam, Marktkaarten, archiefnummer 30187, inventarisnummer 22.
Het Echtpaar A. M. MORPURGO – ENGERS te Amsterdam, wonende Spoorbaanstraat 1 hoek Grensstraat, vierde deze week hun 50-jarig Huwelijksfeest.. “Nieuw Israelietisch weekblad”. Amsterdam, 02-12-1932, p. 5. Geraadpleegd op Delpher op 11-09-2023, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010874806:mpeg21:p005.
gepubliceerd:
11 september 2023
laatst bijgewerkt:
24 juli 2025