nathan judels

judelsnathanNathan Judels werd geboren in Amsterdam op 17 maart 1814 en overleed in Amsterdam op 15 mei 1903. Hij huwde met Hanna van Mozes Saqui (16 jun 1815 – 26 jan 1881). Het paar had vier kinderen:
Rosette (Roosje) 1839-1911
Juda (1841-1874)
Mozes (1843-1913)
Daniel (1845-1847)
Nathan was een zeer populair toneelspeler.

Nathan was een kind in een groot gezin en werd in eerste instantie opgeleid tot musicus. Al tijdens zijn opleiding werd het nodig dat Nathan zelf ook geld ging verdienen. Hij werd toen violist in het orkest van het toenmalige volkstheater “Het Huis ten Bosch” in de Nieuwe Kerkstraat. Daarna ging hij naar de schouwburg van Jan Gras; “De Franse Tuin” in de Elandstraat en hij speelde van 1831 – 1839 in de “Grand Salon” aan het Rokin (waar nu het pand van Arte et Amicitiae staat).
Inmiddels was het hem ook gelukt om het vak van toneelspeler onder de knie te krijgen en hij debuteerde in het toneelgezelschap van zijn latere schoonvader Saqui. Dit gezelschap speelde in de Hoogduitse Schouwburg, het later Grand Theatre, in de Amstelstraat. Judels begon met toneelspelen in 1832.
In 1839 ging Judels over naar het Salon des Variétés aan de Nes. In deze periode werden de komische kwaliteiten van Judels ontdekt en hij werd al snel een zeer gewaardeerd komiek. ‘s-Winters speelde Judels in de Nes, ‘s-zomers reisde hij rond met zijn eigen gezelschap, waarin Pierre Boas, Salomon van Biene en Sam Kapper zaten.
Na een jaar of vijf ontstonden er problemen tussen dit gezelschap en de directeur van het Salon des Variétés en besloot Judels, met zijn gezelschap, om te vertrekken. Hij stichtte zijn eigen schouwburg, die op 26 augustus 1844 geopend werd op de Amstelstraat.
Van 1844 – 1879 was Judels directeur van deze schouwburg, samen met Pierre Boas (onder de naam Judels en Boas) en de laatste periode samen met Louis Bouwmeester. De grootste successen had Judels er als komiek, maar ook de toneelstukken waren vermaard.
Later kwamen de zangspelen van Offenbach in de mode, en ook dit had Judels onder de knie.
In 1879 besloot Judels met pensioen te gaan, waar hij nog 24 jaar van heeft kunnen genieten.
Nathan Judels overleed in Amsterdam op 15 mei 1903.Hij werd begraven in Muiderberg.

bron:
Mendes da Costa, Judels in “Nieuw Nederlandsch Biografisch Woordenboek.
database Joods Biografisch Woordenboek
stamboom Muller http://wrmuller.home.xs4all.nl/ps06/ps06_320.htm (2 jan 2014)

illustratie
Amsterdamse Figaro, 14 maart 1885