het huisje van Gosler

Oude Schans. Prentbriefkaart 1919. Huisje van Gosler. Collectie Stadsarchief Amsterdam: prentbriefkaarten 010137000561

A. Gosler & Zonen, handel in machinerieën en metalen. Aanneming van sloopwerken” staat op tal van oude foto’s te lezen. Trouwens ook de straatnaam, Jodenhouttuinen staat er dan bij. Het adres van het huisje van Gosler was dan ook Jodenhouttuinen 1.
Het huisje staat er nog, de straat is verdwenen en de naam van het huisje is nu die van een café. Maar oudere Amsterdammers noemen het nog steeds “Het Huisje van Gosler”. En als je de geschiedenis kent is dat de naam die bij het pand hoort.

Het huisje werd in 1695 gebouwd, inderdaad als sluiswachtershuis aan de Sint Anthoniesluis. De sluiswachter bediende, controleerde en onderhield de sluis in opdracht van de gemeente Amsterdam. De sluis zelf werd in 1602 gebouwd, als vervanging van een dam. De sluis had tot doel de vijandige schepen te beletten om de stad in te komen en de uitstroom van rivierwater (Amstel) via de grachten naar het IJ te regelen. Het huisje staat nu apart, maar dat is niet altijd zo geweest. In 1903 sluit de plaats van het huisje aan bij de rooilijn van de huizen aan de noordkant van de Jodenhouttuinen.

Op het moment dat Gosler eigenaar van het huisje wordt, veranderde de bestemming en werd het gebruikt door zijn metaalhandel. Voor zover is na te gaan werd het terrein gebruikt voor het kantoor van het bedrijf, terwijl op foto’s ook te zien is dat er gedeeltelijk opslag plaats vond. In 1942 meldde Het Nieuws van de Dag dat op opslag op de Nieuwe Uilenburgerstraat 125 was. De laatste grote restauratie van het pand werd in 1979 uitgevoerd.

Huisje van Gosler in de zestiger jaren. Maker onbekend

Abraham Gosler
Abraham Gosler werd in Amsterdam geboren op 13 oktober 1874. Hij huwde Saartje Gans op 24 februari 1903 in Weesp en ze kregen 6 kinderen; Hartog, Jacob, Mozes, Rosalina, Isaac en Louis. Hartog werd kleermaker, Jacob en Mozes gingen bij hun vader in de zaak, van Rosalina is niets bekend, Isaac werd arbeider en Louis werd lederbewerker.
Louis (in de volksmond Loetje) werd waarschijnlijk bij de eerste razzia opgepakt, hij werd in Mauthausen vermoord op 26 november 1941. Loetje was getrouwd met Betje Kroonenburg.
Het laatste adres van het gezin van Abraham en Saartje was Nieuwe Prinsengracht 20hs. Alleen Jacob en Mozes overleefden de oorlog, zij hebben de zaak na de oorlog nog een tijdje voortgezet.

Aanvulling:
Een aantal jaren geleden heeft een van de nabestaanden het verhaal over het huisje vertelt tijdens de Open Joodse Huizen. Inclusief het feit dat de treden van de stenen trap in het huisje naar de kelder door haar familie zijn uitgesleten.  Ze vertelde dat ze niet veel nabestaanden kent, in het publiek bleken drie haar onbekende verre familieleden te staan.

bron:
gratis-standswandeling.50plusser.nl,
maxvandam.info,
stads archief Amsterdam,
met dank aan Roos Kruiver-De Vries
met dank aan Ruben Kroeze

Illustratie:
prentbriefkaart Antoniesluis.
foto Huisje van Goster, eind zestiger / zeventiger jaren, maker onbekend, collectie Stadsarchief Amsterdam

laatst bijgewerkt:
27 september 2019