Het Singel

Het Singel werd rond 1428 gegraven van het IJ tot de Boerenwetering en daarna volgde in 1950 het deel tot de Amstel. Tot 1585 was het Singel de stadsgrens. Deze grens werd tot 1481 gevormd door een aarden wal, die werd toen vervangen door een stenen muur. In die tijd werd het Singel de Stedegracht genoemd, samen met de Kloveniersburgwal en de Geldersekade, de grenzen van de toenmalige stad.

Singel 27 – Baruch
Sacharias Baruch was in 1904 op dit adres gevestigd en had hier een rechtskundig bureau. Men kon hier terecht voor rechtszaken, faillissementen, opmaken van contracten en dergelijk.

singel46Singel 46/48 – A Cohen & Co
Op de hoek van het Singel en de Roomolenstraat bouwde architect Adriaan Moen (1879 – 1950) in 1920 dit pand voor de N V Nederlandse Confectiefabriek v/h A. Cohen & Co – Necofa. Deze Joodse firma verdween hier in 1943 en vestigde Gerrit Meinen met de firma Bercofa (Berlijnse confectie Fabriek) zich er. In 1948 verbouwde Meinen het pand, de zolder met daklichten werd omgevormd tot een volwaardige verdieping, de driehoekige erker werd naar deze verdieping verlengd. Het bedrijf van Cohen leverde onder andere aan Gerzon.
Verder na de oorlog heeft een tijd de Rijkspostspaarbank in dit pand gezeten. Op 3 maart 1976 werd het toen leegstaande pand gekraakt en tegenwoordig heeft het pand een woonbestemming.

Singel 62 – Weense modekunst
Meer over dit bedrijf via deze link.

Singel 116 – Kaufman
Alexander Kaufman had in 1902 op dit adres een schoenenzaak.

Singel 259 – gebroeders Voogel
De gebroeders Voogel waren meubelfabrikanten en behangers en hadden in 1904 hier hun bedrijf.

singel262Singel 262 – Querido
Emanuel Querido (Amsterdam, 6 aug 1871- Sobibor, 23 juli 1943) opende in 1898 zijn eerste boekhandel en gaf in 1904 zijn eerste boek uit. In 1911 begon hij een verzendboekhandel en werd in 1915 chef van de boekenafdeling van de Bijenkorf. Op 10 augustus 1915 richtte hij Em.Querido’s Uitgeversmaatschappij op.
In jaren ’30 was het bedrijf gespecialiseerd in ‘Exilliteratur’.

Emanuel Querido groeide op in een gezin met 3 kinderen, David, Emanuel en Israël.
Het gezin Querido had veel belangstelling voor de kunst en behoorde tot de middenstand. Binnen het gezin was het vooral zijn jongere broer Israël waar de aandacht vanuit de kunstwereld naartoe ging, wat uiteindelijk tot veel spanning leidde tussen de broers. Die spanning werd gevolgd door een definitieve breuk in 1929.
op 1 februari 1899 vestigde Emanuel zich als een zelfstandig boekhandelaar aan de Binnen-Amstel bij de Munt. In dat jaar trouwde hij met Jane Kozijn (Amsterdam, 12 nov 1866 – Sobibor, 23 juli 1943) en het echtpaar kreeg in 1 zoon, Arie ( Amsterdam, 18 jan 1901 – Pont de Barret (Frankrijk), 5 juli 1983 ).
Toen de zaken beter gingen ging Emanuel boeken uitgeven, dit was vanaf 1905.
In 1913 kwam de uitgeverij in zwaar weer terecht en ging failliet. Emanuel kreeg weer werk bij de in 1914 geopende Bijenkorf, waar hij chef van de boekenafdeling werd. Hij werd echter daar ontslagen omdat hij zonder kennisgeving verzuimd had. Hij was toen 45 en werkloos. De uitgevers Holkema en Warendorf hielpen hem en kon weer zijn eigen uitgeverij beginnen, wat hij deed op Singel 262 (foto boven). In eerste instantie richtte hij zich op de literatuur, vanaf 1933 gaf hij ook Duitstalige boeken uit die onder het nazi-regime verboden waren. Snel na het begin van de bezetting werd de uitgeverij al onder toezicht geplaatst omdat de nazi’s deze haard van verzet wilden aanpakken.
Querido trok zich toen terug in Laren op de Neuhuysweg 10. In 1943 moesten Emanuel en zijn vrouw Jane Kozijn in Blaricum onderduiken. Ze werden verraden en op 23 juli 1943 in Sobibor vermoord.

Singel 268-270 – Gebroeders Zahn
De gebroeders Zahn adverteerden in 1891 in het NIW en zij hadden een zaak die gespecialiseerd was in fijn kristal. In 1887 werd deze zaak overgenomen door Jos A E Zahn nadat zijn vader, Joseph Franz Zahn, was overleden. Joseph was een van de broerd die het bedrijf oprichtten Het pand Singel 270 was in 1770 aangekocht door Franz Anton Palme uit Parchen in Bohemen. Zijn moeder was Elizabeth Zahn en familie van de broers die eveneens uit Parchen kwamen. Het Boheems glaswerk was vermaard en de gebroeders Zahn leverden vanaf 1850 glas voor verschillende gebouwen in Amsterdam, waaronder Artis en de RK kerk “De Krijtberg”. De Zahns waren niet-Joods maar richtten zich met hun advertenties in het NIW wel op de Joodse clientèle.

gerzonsingelNH-Hotel Spuistraat 288 /Singel
Het NH-hotel aan de Spuistraat/Singel, met de ingang op de Spuistraat, heeft aan het Singel een prominente gevel. Meer informatie over dit hotel staat op de pagina over de Spuistraat.

Singel 282 – J T Furstner & Zoon
Dit bedrijf verkocht tapijt en meubelstoffen en was hier gevestigd in 1893.

zonophoneSingel 342 – Zonophone
De Internationale Zonophone Company was rond 1902 op dit adres gevestigd. De zonophones konden op verschillende adressen worden bekeken, zoals bij Ph. Hakkert Jr te Rotterdam.

Singel 342 – kantoor J da Silva
J da Silva had op dit adres zijn kantoor en werkplaats van zijn bedrijf in kaasstremsel en kleursel. Later werd hij makelaar. Zijn dochter plaatste de eerste steen.

Singel 400 – Vendelhuis NSB
De NSB had hier haar Vendelhuis. Hendrik Koot werd hier voor zijn begrafenis opgebaard (zie ook Vijzelstraat 88)

Singel 474 – Cohen en Businger
Deze tandartsen waren hier gevestigd in 1895. Ze adverteerden met zuigkunsttanden a dfl. 1,50 per tand, met goud voor dfl. 2,50. Tussen 9 en 11 uur kon men kostenloos behandeld worden, operatiën waren pijnloos.

Singel 504 – gezin Mulder Canter
Hier midden op de Bloemenmarkt had Joseph Mulder Canter zijn slagerij. Het bedrijf adverteerde in het Algemeen Handelsblad en één keer in het NIW, dus of de slagerij koosjer was is niet te achterhalen. Wel wordt nergens melding gemaakt van treife (niet toegestaan) vlees. Joseph werd geboren op 28 december 1887 in Den Haag als zoon van Maurits Mulder Canter (Deventer, 30 mei 1854 – Amsterdam, 27 januari 1920) en Marianna Schram (Den Haag, 9 augustus 1853 – Den Haag, 3 december 1929) en hij trouwde op 24 oktober 1922 in Amsterdam met Marie van der Kous (Amsterdam, 7 juli 1892). Op 9 april 1924 kregen zij hun zoon Maurits. Op 9 juni 1916 legde ‘de oude’ Maurits op het pand van de slagerij een gedenksteen die daar nog steeds zit, onder het menubord van Studio 2. Ook zoon Maurits werd slager. Hij werd vermoord op 19 augustus 1942 in Birkenau, zijn ouders op 26 maart 1943 in Sobibor.

Bron:
Querido – diverse bronnen in 2010
aanvulling met www.joodsmonument.nl, lemma Emanuel Querido (geraadpleegd 18 oktober 2015)
www.wikipedia.nl, lemma Van Os (familie) (geraadpleegd 18 oktober 2015)
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 13 feb 1891, Zahn, nummer 268-270
ibidem, 3 maart 1893, Furstner, nummer 282
ibidem, 22 okt 1902, Kaufman, nummer 116
ibidem, 19 feb 1904, Baruch, nummer 27
ibidem, 9 sep 1904, Voogel, nummer 259
Stadsarchief Amsterdam, woningkaart Singel 342 (De Silva)
Marcel Westhoff, Singel 46-48 op www.amsterdamse-school.nl (geraadpleegd 27 juli 2017)
“Advertentie Lamsvlees”. “Algemeen Handelsblad”. Amsterdam, 23-11-1933. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010662680:mpeg21:a0061
Stadsarchief Amsterdam, gezinskaart Joseph Mulder Canter

Illustraties:
met uitzondering oude foto NH hotel © joodsamsterdam.nl
Nieuw Israëlietisch Weekblad, 12 dec 1902, Zonophone, nummer 342
“Advertentie Lamsvlees”. “Algemeen Handelsblad”. Amsterdam, 23-11-1933. Geraadpleegd op Delpher op 19-03-2018, https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ddd:010662680:mpeg21:a0061
foto gevelsteen © joodsamsterdam.nl, 18 maart 2018

Laatst aangepast:
19 maart 2018